Tiêu chuẩn kết nối van công nghiệp với ống

Van là một thiết bị cơ khí sử dụng trong hệ thống ống dẫn trong ngành công nghiệp, dùng để đóng mở,điều chỉnh và kiểm soát dòng chảy đi qua bên trong đường ống. Và được sử dụng rộng rãi trong nhiều ngành nghề: sản xuất thực phẩm, sản xuất hóa chất, ngành cấp và xử lý nước,…. Có nhiều loại van khác nhau như van bướm, van cổng van bi,… Vậy làm thế nào để kết nối van với ông? Có những kiểu kết nối nào và có những tiêu chuẩn kết nối nào. Để giải đáp những thắc mắc này hãy cùng Vimi chúng tôi tìm hiểu về tiêu chuẩn kết nối van công nghiệp nhé!

1 Những kiểu kết nối của van công nghiệp với ống

Đầu tiên chúng ta hãy cùng tìm hiểu về những kiểu kết nối được sử dụng cho van công nghiệp với ống nhé!

Phương pháp kết nối van với ống

Van kết nối bằng ren

Loại kết nối này thông thường được sử dụng cho các loại van có kích thước nhỏ ( chỉ từ DN100 trở lại ). Loại này cũng có nhiều loại vật liệu khác nhau như: đồng, inox,…

 Van kết nối bằng mặt bích

Kiểu kết nối này thường được sử dụng cho những van có kích cỡ đường ống lớn, ngày nay người ta thường sử dụng nó từ kích cỡ từ DN40 trở lên. Tuy nhiên, khi lựa chọn mặt bích để kết nối với van, chúng ta cần kiểm tra để biết van đang cần kết nối có mặt bích tiêu chuẩn JIS, hay mặt bích tiêu chuẩn BS, hoặc là mặt bích tiêu chuẩn DIN.

Bởi các tiêu chuẩn khác nhau có các kích thước khác nhau, nếu không đồng nhất tiêu chuẩn thì khả năng lắp không thành công có thể xảy ra

➂ Van kết nối bằng hàn

Van công nghiệp kết nối hàn được sử dụng cho những môi trường chịu áp lực lớn. Loại kết nối này thường được sử dụng cho các vật liệu như thép và inox.

Sau đây chúng ta sẽ tìm hiểu kỹ hơn về từng tiêu chuẩn các kiểu kết nối van với ông.

2 Tiêu chuẩn kết nối bằng ren

Tương ứng với ba kiểu kết nối chúng ta có ba tiêu chuẩn kết nối van với ông. Trước khi tìm hiểu tiêu chuẩn kết nối van bằng ren ta sẽ tìm hiểu sự khác nhau giữa ren hệ mét và ren hệ inch.

Phân biệt ren hệ met và ren hệ inch

Điểm khác biệt giữa ren hệ mét với ren hệ inch là ren hệ mét tính bước ren bằng đơn vị mi-li-met thay vì tính số ren trên đơn vị một inch. Với tiêu chuẩn kết nối van chúng ta cần lưu ý, chính 2 điểm khác biệt này mà hai loại ren này không bào giờ lắp lẫn với nhau được.

Ren hệ mét: Profin của ren là tam giác đều, góc ở đỉnh là 60°. Kích thước của ren hệ mét được đo bằng mi-li-mét. Ký hiệu của ren bước lớn là chữ M kèm theo kích thước về đường kính: M14, M16…. Còn ký hiệu của ren bước nhỏ thì công thêm chỉ số về bước ren: ví dụ: M10 x 0.75; M12 x 1, …

Ren hệ inch: Profin của ren là tam giác cân, góc ở đỉnh là 55°. Đường kính được đo bằng đơn vị inch. Bước ren được đặc trưng bằng số ren trên chiều dài 1 inch.

Tiêu chuẩn kết nối van 7

 

Với ren hệ mét thì có 2 loại là:

Ren tam giác hệ mét

Với tiêu chuẩn kết nối van bằng ren tam giác hệ mét có đỉnh ren là một góc 60o và bước ren được tính bằng mm. Bước ren của hệ mét được chia làm bước thô và bước mịn ( tinh ) . Bước ren thô được dùng trong các ứng dụng cơ bản không cần độ chính xác cao, còn bước ren mịn được dùng trong các ứng dụng chính xác cao.

Tiêu chuẩn kết nối van 8

Ren thang hệ mét

Tiêu chuẩn kết nối van bằng ren thang hệ mét, cũng là một trong các ren được dùng khá phổ biến như ren tam giác, nhưng có hình dạng của bước ren là hình thang thay vì hình tam giác.

Tiêu chuẩn kết nối van 9

Điểm khác biệt thứ hai giữa hai loại ren hệ mét này là góc dáy ren của ren thang chỉ 30o thay vì 60o của ren tam giác .

 Các kiểu kết nối ren

Không chỉ với thiết bị đo áp suất hoặc thiết bị đo nhiệt độ cũng cần phải biết các kiểu chân ren, các tiêu chuẩn kết nối van bằng ren cũng có các chân ren khác nhau. Tuy nhiên, ren ống (NPT) là loại ren điển hình được sử dụng để kết nối với van

a) Kiểu kết nối ren NPT

Ren NPT được dùng nhiều trong dầu khí và các nhà máy điện. Mỹ là nơi sản sinh ra tiêu chuẩn NPT phổ biến nhất thế giới hiện nay. Ký hiệu NPT được viết tắt bởi chữ National Pipe Thread, được sử dụng phổ biến tại khu vực nước Mỹ và Canada.

Tiêu chuẩn kết nối van 4

Đối với ren ngoài ( Male – ren đực ): ren sẽ lớn dần từ trong ra ngoài.

Đối với ren trong ( Female – ren cái ): ren sẽ nhỏ dần từ ngoài vào trong.

Đặc điểm của nó là có bước ren có một góc 60o  dẫn đến việc khi siết quá chặt hoặc không có lớp keo bảo vệ thì sẽ làm hư bước ren, dính ren hoặc rò rỉ áp suất. Cho nên khi sử dụng loại rên này chúng ta càn phải lưu ý sao cho đúng tiêu chuẩn và chính xác.

b) Kiểu kết nối ren BSP – British Standard Pipe 

Cũng là kiểu ren ống, tuy nhiên tiêu chuẩn kết nối van bằng ren BSP, loại ren có góc ở đỉnh là 55o. Kiểu kết nối này lại được chia làm hai kiểu kết nối: Ren ống thẳng và Ren ống côn.

¤ Kết nối ren BSPP – Ren ống thẳng

Tên viết tắt của nó là British Standard Pipe Parallel, có nguồn gốc từ nước Anh và được dùng chung cho các nước khu vực Châu Âu. Đây là tiêu chuẩn kết nối van với ống theo kiểu kết nối ren thẳng, với lực được phân bổ trên vòng đệm giữa khớp nối ren Male (ren ngoài hay ren đực) và khớp nối ren trong Female (ren trong hay ren cái). Loại ren này được dùng phổ biến trên toàn thế giới song song với chuẩn NPT của Mỹ.

Tiêu chuẩn kết nối van 7

¤ Kết nối ren BSPT – Ren ống côn

BSPT là tên viết tắt của British Standard Parallel Thread. Tiêu chuẩn kết nối van theo kiểu nối ren này, thường được dùng nhiều tại các nước Châu Á như Nhật Bản ,Trung Quốc. Kiểu ren này có đường kính tăng hoặc giảm trên chiều dài ren, và được kí hiệu bằng chữ R.

Tiêu chuẩn kết nối van 5

Theo tiêu chuẩn của ISO 7-1 : sự ghép kín được tạo ra giữa 2 bề mặt kim loại, có thể kết hợp hai bề mặt ren côn (dùng cho ống chịu áp suất cao) hoặc bề mặt ren côn bên ngoài và bề mặt ren thẳng bên trong (dùng cho ống chịu áp trung bình). 

Dưới đây là bảng tra thông số các kiểu kết nối ren ( đv: inch ; đường kính 1inch ~  đường kính 25mm ). Các bạn có thể tem khảo thêm cách quy đổi hệ inch sang mét qua bài Quy đổi kích thước ống.

Tiêu chuẩn kết nối van 15

Một số ví dụ

Van cửa Inox

Đầu ren: BSPT, NPT, DIN259, DIN2999
Kích thước: 1/2 “~ 2”

Tiêu chuẩn ren NPT / BSPT / BSP

Van cổng bằng gang

Kiểu kết nối ren NPT

Kích cỡ từ 1/2 “đến 2”  và kích cỡ từ 2: 1/2 “đến 4”

Nguồn gốc: Thượng Hải, Trung Quốc

3 Tiêu chuẩn kết nối bằng mặt bích

Tiếp theo, chúng ta tìm hiểu về tiêu chuẩn kết nối van bằng mặt bích. Trước hết, ta biết rằng mặt bích là thiết bị trung gian để kết nối hai ( hoặc nhiều hơn ) đầu ống với nhau bằng bu-lông. Nó có cấu tạo chung và đa số là hình tròn (một số trường hợp đặc biệt dùng hình vuông), được gia công theo các tiêu chuẩn công nghiệp. Trên mặt bích có khoan các lỗ (4 lỗ hoặc nhiều hơn tùy vào chủng loại) để bắt bu-lông giữa các mặt bích với nhau.

Vậy tiêu chuẩn kết nối van công nghiệp bằng mặt bích được quy định như thế nào? Và sau đây, chúng tôi sẽ giới thiệu cho mọi người một số tiêu chuẩn của các nước trên thế giới.

Theo mặt bích tiêu chuẩn JIS (Tiêu chuẩn của Nhật) – Japanese Industry Standard

Tiêu chuẩn kết nối van 12

Theo mặt bích tiêu chuẩn BS (Tiêu chuẩn của Anh) – British Standards

Tiêu chuẩn kết nối van 8.1

Tiêu chuẩn kết nối van 8.2

Theo tiêu chuẩn mặt bích ANSI (Tiêu chuẩn của Mỹ) – American National Standard Institute

Tiêu chuẩn kết nối van 13

 

Theo mặt bích tiêu chuẩn DIN (Tiêu chuẩn của Đức) – Deutsches Institut für Normung

Tiêu chuẩn kết nối van 14

 

4 Tiêu chuẩn kết nối bằng hàn

Van được hàn chặt vào đường ống bằng phương pháp hàn nhiệt – điện. Kiểu kết nối này thường dùng cho các đường ống áp lực cao hoặc hóa chất độc hại. Van với kiểu kết nối này thì đa số sử dụng cho van cửa thép, inox và nhựa. Với van cửa nhựa, thay vì dùng các mối hàn chúng ta dùng keo để cố định và gắn chặt giữa van với ống. =>>> Xem thêm ” Áp suất là gì

Có hai kiểu hàn giữa ống với van lần lượt là:

Hàn lồng – Socket welding

Tiêu chuẩn kết nối van với ống theo kiểu hàn lồng, là kiểu hàn đường ống với van, trong đó đường ống được đưa vào khu vực lõm của van. Trong quá trình sản xuất loại kết nối này, một đường ống sẽ được lắp vào khu vực lõm của khớp nối, hoặc được cắm vào để có đầu nhọn đồng bằng.

Tiêu chuẩn kết nối van 10

Kiểu hàn này chủ yếu được sử dụng cho đường kính ống nhỏ. Và được sử dụng cho các dây chuyền truyền tải vật liệu dễ cháy, độc hại hoặc đắt tiền mà không có sự rò rỉ nào.

❷ Hàn đối đầu – Butt welding

Tiêu chuẩn kết nối van với ống theo phương pháp hàn đối đầu, thường ít được sử dụng, mặc dù đây là một kỹ thuật hàn được sử dụng phổ biến. Bởi hàn ống nối với van chỉ có thể được thực hiện bằng tay bởi thợ hàn có trình độ tương đối cao

Tiêu chuẩn kết nối van 9

Một số tiêu chuẩn kết nối van bằng hàn

Không có vết nứt bề mặt mối hàn và phần kim loại nóng chảy.
Không có chỗ bướu, lẹm, cháy thủng, hàn không ngấu và những khuyết tật công nghệ khác.
Không có chỗ gãy góc, lệch mép.
Không có sai lệch kích thước, hình dạng mối hàn, cùng như phần lồi tăng bền.

Không có chỗ hàn thiếu ở chân mối hàn quá 15% chiều dày thành hoặc quá 3 mm nếu thành dày trên 20 mm đốt với sản phẩm chỉ hàn một phía.

Không có vết nút, rạn phần cấu tạo làm giảm tính đàn hồi vá tính dẻo của kim loại.

Không có hiện tượng rò rỉ nước.
Không có hiện tượng biến dạng rõ rệt.