5 loại mặt bích JIS – Áp 5K 10K 16K 20K – Thép – inox – nhựa

Mặt bích là một trong các loại phụ kiện đường ống được sử dụng phổ biến để kết nối các chi tiết, thiết bị trên đường ống. Mỗi loại có cấu tạo và công dụng khác nhau. Mặt bích JIS được sản xuất tuân theo tiêu chuẩn JIS của Nhật Bản và được sử dụng nhiều trên phạm vị toàn cầu.

1. Mặt bích JIS là gì?

Mặt bích JIS là loại mặt bích được thiết kế và sản xuất theo các thông số kỹ thuật (đường kính ngoài, độ dày, số lỗ bu lông, tâm lỗ) quy định bởi Tiêu chuẩn Công nghiệp Nhật Bản JIS (Japan Industrial Standard).

• Dòng sản phẩm này đóng vai trò là vật tư kết nối “chuẩn mực” cho hầu hết các thiết bị như van, máy bơm, bình áp lực có xuất xứ từ Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan.
• Có nghĩa: Cơ sở chế tạo mặt bích JIS là tiêu chuẩn mặt bích JIS

2. Mặt bích JIS có những loại nào?

Mặt bích JIS có nhiều chủng loại, được phân chia dựa vào các yếu tố khác nhau như: áp lực làm việc, kiểu kết nối và hình dạng cấu tạo. Dưới đây chỉ là các loại mặt bích phổ thông tại thị trường Việt Nam

• JIS Slip-on Flange – ký hiệu là SOP – tức là loại mặt bích hàn trượt: Loại phổ biến nhất, lồng ống vào và hàn.
• JIS Blind Flange – ký hiệu là BL – tức là dòng mặt bích mù: Dùng để chặn đầu ống.
• JIS Weld Neck Flange – ký hiệu là WN – tức là bích cổ hàn: Có cổ dài cho các hệ thống áp lực cao.
• JIS Socket Weld Flange – ký hiệu là SW – tức là bích hàn bọc đúc: Có gờ chặn ống bên trong.
• JIS Threaded Falnge – ký hiệu là TR – tức là dòng mặt bích ren: Kết nối bằng ren.

ANH

3. Vật liệu chế tạo mặt bích JIS là gì?

Tiêu chuẩn JIS quy định cụ thể vật liệu chế tạo mặt bích như thế nào, do đó chúng ta sẽ có các loại vật liệu chế tạo cùng với tiêu chuẩn đi kèm, cụ thể như sau:

• Vật liệu thép cacbon, hay mặt bích thép với các mác và tiêu chuẩn như:
  • SS400 – JIS G 3101
  • S20C – JIS G 4051
  • S25C – JIS G 405
• Vật liệu thép không rỉ, hay mặt bích inox với các mác thép và tiêu chuẩn như:
  • SUS304/316 – JIS G 4304 JIS G 4305
  • SUS304L/316L – JIS G 4304 JIS G 4305
  • SCS13A hoặc SCS14A, …
• Vật nhựa như:
  • uPVC
  • cPVC
  • PP
  • PVDF
• Vật liệu gang:
  • Gang cầu
  • Gang xám

4. Mặt bích tiêu chuẩn JIS có những cấp áp suất nào?

Cũng theo chuẩn Nhật Bản, mặt bích JIS có nhiều cấp áp khác nhau, dễ nhớ và thường dùng nhất vẫn là áp suất: 5K và 10K

4.1 Mặt bích tiêu chuẩn JIS 5K

Bích JIS 5K là bích có cấp áp suất thấp nhất, nên mang đặc điểm đặc trưng

• Mức áp suất thấp (5kgf/cm²).
• Đặc điểm: Rất mỏng, số lỗ bu lông ít.
• Ứng dụng: Hệ thống thoát nước tự chảy, ống thông hơi, hoặc các đường ống chịu áp lực cực thấp.

ANH

4.2 Mặt bích tiêu chuẩn JIS 10K

Đây được đánh giá là bích JIS  “Quốc dân”: Phổ biến nhất tại Việt Nam (chịu được 10kgf/cm²), với các đặc điểm nổi bật

• Độ dày vừa phải, sự cân bằng giữa chi phí và khả năng chịu lực.
• Dùng nhiều trong: Hệ thống PCCC, cấp nước sạch, xử lý nước thải dân dụng và công nghiệp.

ANH

4.3 Mặt bích tiêu chuẩn JIS 16K

Đây là cấp áp trung bình thường dùng của mặt bích JIS, thường thấy nhất trong các hệ thống của tàu thủy và tòa nhà cao

• Mức áp suất trung bình (16kgf/cm²).
• Đặc điểm: Dày hơn 10K, thường dùng cho các trạm bơm tăng áp hoặc nhà cao tầng.

ANH

4.4 Mặt bích tiêu chuẩn JIS 20K

Với cấp áp cao tới 20K, các mặt bích JIS này chủ yếu sử dụng trong hệ thống nồi hơi (boiler), đường ống hơi nước áp lực cao.

• Mức áp suất cao (20kgf/cm²).
• Đặc điểm: Thân bích dày, lỗ bu lông lớn để chịu lực ép cực mạnh.

ANH

4.5 Mặt bích tiêu chuẩn JIS áp cao (30K, 40K, 63K)

Các mặt bích JIS cao áp thường dùng trong các đường ống đặc biệt

• Dành cho các ngành công nghiệp nặng, dầu khí, thủy điện.
• Yêu cầu khắt khe về mác thép và quy trình đúc/rèn nguyên khối.

ANH

5. Mặt bích JIS thường dùng cho hệ thống nào?

Dự án mang tính chất Nhật Bản hoặc khối các nước theo tiêu chuẩn của Nhật, hoặc các hệ thống đòi hỏi tính khắt khe trong kỹ thuật. Điển hình như:

• Dự án có vốn đầu tư Nhật Bản, Hàn Quốc: Các nhà máy Samsung, LG, Toyota… đều ưu tiên dùng mặt bích JIS.
• Hệ thống HVAC: Điều hòa trung tâm, thông gió tòa nhà.
• Ngành đóng tàu: Do Nhật Bản là cường quốc đóng tàu, bích JIS trở thành chuẩn mực trong lĩnh vực này.
• Xử lý nước: Các nhà máy nước sạch hiện nay đa số dùng van và bích tiêu chuẩn JIS 10K.

6. Đặc điểm khác biệt của mặt bích JIS là gì?

So với tiêu chuẩn DIN (Châu Âu) hay ANSI (Mỹ), mặt bích JIS có những đặc điểm nhận dạng riêng:

• Kích thước danh định: Sử dụng đơn vị A (ví dụ: 100A tương đương DN100).
• Độ dày bích: Thông thường, bích JIS 10K mỏng hơn một chút so với bích PN16 của tiêu chuẩn DIN nhưng vẫn đảm bảo độ bền cơ học cho các ứng dụng tương đương.
• Tính phổ biến: Ở Đông Nam Á và Việt Nam, việc tìm mua mặt bích JIS dễ dàng hơn nhiều so với các chuẩn DIN hoặc ANSI

ANH

7. Lưu ý khi chọn mua mặt bích tiêu chuẩn JIS

Khi nói về mặt bích JIS, người mua và người bán cần phải thống nhất với nhau về vật liệu. Và cấp áp suất, bởi từ cấp áp sẽ quyết định tới các thông số kỹ thuật bắt buộc dưới đây

• Đo tâm lỗ (PCD): Đây là sai lầm hay gặp nhất. Bích JIS 10K và DIN PN16 có thể cùng số lỗ bu lông nhưng tâm lỗ lệch nhau vài milimet, dẫn đến không thể xỏ bu lông qua được.
• Kiểm tra độ dày: Thị trường có loại “bích thiếu ly” (không đủ độ dày tiêu chuẩn). Nếu lắp cho hệ thống áp lực cao, bạn bắt buộc phải dùng bích “đủ ly” để tránh rủi ro vỡ bích.
• Bề mặt bích: Đối với bích thép, hãy kiểm tra các đường vân (serrated) trên bề mặt. Chúng giúp giữ gioăng cao su bám chặt hơn, chống rò rỉ.
• Mã hiệu: Trên thân bích uy tín thường có dập chìm thông số (Ví dụ: JIS10K – 100A – SS400).

ANH

Hãy so sánh các tiêu chuẩn mặt bích để thấy rõ sự khác nhau

8. Kho mặt bích JIS tại Việt Nam

Do được ứng dụng nhiều và không thể thiếu trên những hệ thống đường ống tại các vị trí kết nối, nên nhu cầu về mặt bích JIS là rất lớn.

Là nhà phân phối phụ kiện ống, nên kho hàng mặt bích JIS của chúng tôi luôn sẵn nhiều kích cỡ và chủng loại cả tại Hà Nội và Hồ Chí Minh