Van hóa chất là một trong những thiết bị quan trọng trong các hệ thống dẫn hóa chất, nơi yêu cầu về độ kín, độ bền và khả năng chống ăn mòn luôn ở mức rất cao. Dưới đây là những chia sẻ mang tính chuyên ngành giúp các kỹ sư chọn được loại van phù hợp với nhu cầu sử dụng
Van hóa chất là loại van được thiết kế chuyên dụng để đóng/mở hoặc điều tiết dòng hóa chất trong các hệ thống sản xuất, xử lý và vận chuyển hóa chất. Loại van dùng cho hóa chất này có khả năng chống ăn mòn, chịu nhiệt, chịu áp suất cao, và đảm bảo an toàn khi tiếp xúc với các môi trường độc hại, ăn mòn mạnh hoặc dễ phản ứng
Lưu chất van hóa chất chính là các loại hóa chất ở dạng lỏng hoặc hơi, bao gồm:
Trong hệ thống dẫn hóa chất, có nhiều loại van dùng cho hóa chất khác nhau được sử dụng tùy vào đặc tính lưu chất (tính ăn mòn, độ nhớt, mức độ độc hại), áp suất, nhiệt độ vận hành và yêu cầu đóng/mở. Dưới đây là một số loại van hóa chất phổ biến gồm:
Van bi hóa chất có ưu điểm nổi bật là đóng mở nhanh, cấu tạo đơn giản và rất dễ vận hành. Van hoạt động dựa trên cơ chế xoay bi 90° để ngắt hoặc cho phép dòng chảy đi qua. Với độ kín cao, loại van này đặc biệt phù hợp cho các hóa chất dễ bay hơi hoặc có tính ăn mòn mạnh.
Van bướm hóa chất sử dụng một đĩa bướm xoay để điều chỉnh hoặc ngắt dòng chảy. Van có cấu trúc gọn nhẹ nên lắp đặt dễ dàng, đặc biệt trên các đường ống lớn. Nhờ chi phí thấp và độ bền tốt, van bướm được dùng phổ biến trong nhiều hệ thống hóa chất loãng
Van dùng cho hóa chất điều khiển điện từ hoạt động nhờ lực hút của cuộn coil để đóng/mở tự động dòng chảy. Van có phản hồi nhanh, kích thước nhỏ gọn và phù hợp cho các hệ thống châm hóa chất, pha trộn hoặc điều khiển tự động.
Vật liệu sản xuất thân van hóa chất là các loại vật liệu được thiết kế để chịu ăn mòn và không bị phản ứng với lưu chất hóa học. Dựa theo loại hóa chất (axit mạnh, kiềm mạnh, dung môi hữu cơ, hóa chất ăn mòn…), các nhà sản xuất van dùng cho hóa chất sẽ lựa chọn vật liệu phù hợp để đảm bảo an toàn và tuổi thọ của van. Dưới đây là 2 nhóm vật liệu chính:
Van hóa chất thân inox thường sử dụng inox 304 hoặc 316, trong đó inox 316 được ưa chuộng nhờ khả năng chống ăn mòn vượt trội. Loại van này chịu được áp suất và nhiệt độ cao, phù hợp với các hệ thống công nghiệp nặng. Van inox cho độ bền cơ học lớn, tuổi thọ lâu và hoạt động ổn định trong hầu hết môi trường hóa chất trung bình đến mạnh, tuy nhiên giá thành cao
Van dùng cho hóa chất thân nhựa sử dụng các vật liệu như PVC, CPVC, PPR,… nổi bật với khả năng chống tốt. Nhựa không phản ứng với nhiều loại hóa chất, nên được ưu tiên trong môi trường axit, kiềm loãng và trung bình. Nhờ trọng lượng nhẹ và giá thành thấp, loại van này phổ biến trong xử lý nước, hóa chất nhẹ và các ứng dụng không yêu cầu khả năng chịu áp và nhiệt cao
Gioăng trong van hóa chất được chế tạo từ các vật liệu đặc biệt nhằm đảm bảo độ kín và khả năng chịu hóa chất trong quá trình vận hành. Mỗi loại vật liệu gioăng sẽ phù hợp với từng nhóm axit, kiềm hoặc dung môi khác nhau để tránh hiện tượng ăn mòn hay rò rỉ. Các vật liệu gioăng thông dụng gồm:
Trong hệ thống dẫn hóa chất, việc lựa chọn kiểu kết nối phù hợp đóng vai trò quan trọng để đảm bảo độ kín, độ bền và an toàn cho toàn bộ đường ống. Tùy từng loại vật liệu, áp suất làm việc và tính chất ăn mòn của hóa chất, van hóa chất có thể được thiết kế với nhiều dạng kết nối khác nhau:
Van hóa chất được sử dụng trong nhiều lĩnh vực, từ dân dụng đến công nghiệp đều cần đến. Dưới đây là một số ứng dụng tiêu biểu:
