3 kiểu mặt bích mù – 10+ vật liệu bích đặc – 5+ công dụng
Mặt bích mù là một loại mặt bích đặc biệt, đặc biệt từ tên gọi. Người dùng đôi khi còn chưa biết có khác với bích đặc không? Có bao nhiêu loại? Công dụng là gì
1. Mặt bích mù là gì
Mặt bích đặc hay còn gọi là mặt bích mù (tiếng anh là Blind flange). Đây là 1 trong nhiều dòng flange thông dụng hiện nay, bích mù có các lỗ lắp xung quanh chu vi và không có lỗ ở giữa. Là tấm tròn có các lỗ khoét bulong xung quay

2. Tại sao gọi là bích mù?
Tên gọi “Bích mù” bắt nguồn từ tên tiếng Anh là Blind Flange.
- Trong kỹ thuật, từ “Blind” (mù) ám chỉ việc không có lối thoát hoặc không nhìn xuyên qua được.
- Khác với các loại bích thông thường có lỗ hổng ở tâm để lưu chất chảy qua, bích mù là một tấm tròn kín hoàn toàn.
- Khi lắp vào đầu ống, nó chặn đứng dòng chảy, làm cho đường ống “mù” đi một hướng.

3. Bích mù và bích đặc có khác gì nhau không?
Câu trả lời ngắn gọn là: Không. Bích mù và Bích đặc thực chất là hai tên gọi khác nhau của cùng một loại mặt bích
- Bích đặc: Cách gọi mô tả cấu tạo (một tấm kim loại đặc, nguyên khối).
- Bích mù: Cách gọi mô tả chức năng (chặn dòng chảy).

Tùy vào thói quen của thợ hoặc vùng miền mà họ sẽ dùng một trong hai tên này, nên bạn hoàn toàn yên tâm khi đi mua hàng nếu gặp cả hai cách gọi nhé.
4. Công dụng của bích mù
Loại phụ kiện ống này dùng để bịt cuối đường ống, không cho lưu chất qua đường ống đó nữa, khóa đường ống tại điểm lắp bích.
- Là một trong những cách ăn toàn nhất và hiệu quả nhất để ngăn chặn dòng chảy trong đường ống.
- Được lắp vào đường ống khi cần sửa chữa ở phía sau dòng chảy nơi bích đặc chặn ống
- Lắp để chờ cho việc thêm một đường khác vào đường ống hiện có hoặc khi thêm thiết bị khác
- Được sử dụng để đóng một đường dây khi nó không còn cần thiết

5. Ưu điểm mặt bích đặc
Bích đặc có những ưu điểm riêng biệt đối với hệ thống đường ống.
- Giúp cho việc thực hiện bảo trì, sửa chữa đường ống trở lên dễ dàng hơn.
- Cho phép mở rộng hoặc tiếp tục đường ống mới vào hệ thống đường ống một cách đơn giản, an toàn.

6. Vật liệu chế tạo mặt bích mù
Tuỳ vào môi trường sử dụng, vị trí lắp đặt mà chất liệu mặt bích cũng khác nhau. Hiện nay đa số mặt bích được sản xuất từ các loại vật liệu như: thép, inox và nhựa là thông dụng nhất.
6.1 Mặt bích mù nhựa
Mặt bích nhựa được chế tạo từ vật liệu nhựa như:
- Nhựa PVC
- Nhựa uPVC
- Nhựa cPVC

Được sử dụng cho các hệ thống đường ống là hóa chất có tính ăn mòn cao, axit, bazo, muối,..v..v.. Dòng mặt bích nhựa này có chi phí tương đối thấp. Tuy nhiên lại bị hạn chế bởi nhiệt độ cao (tối đa 80°C).
6.2 Mặt bích mù inox
Mặt bích inox được chế tạo bằng vật liệu inox với các mác inox khác nhau như:

Vật liệu inox mang nhiều ưu điểm
- Cho độ bền cao
- Khả năng chống rỉ sét ăn mòn tốt
- Đặc biệt khả năng chống chịu với các môi trường hóa chất tốt
- Khả năng chịu nhiệt độ và áp lực cao.
- Tuy nhiên giá thành của nó cũng cao hơn so với các dòng mặt bích khác.
6.3 Mặt bích mù thép
Bích mù thép là dòng bích được chế tạo từ vật liệu thép đúc. Thép có thể là dạng
- Thép đen
- Thép mạ kẽm.
- Thép rèn chịu nhiệt và áp cao

Mặt bích thép mang đến khả năng chịu nhiệt độ cao lên đến 400°C. Tuy nhiên lại hạn chế môi trường làm việc là hóa chất, nên thường sử dụng bích mù thép trong môi trường có nhiệt độ cao, áp lực lớn (như: Hơi nóng, khí nén).
7. Cấu tạo mặt bích đặc
Để đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như quy cách lắp đặt trong thực tế, mặt bích đặc có một số các dạng có cấu tạo như ảnh phía dưới

Chi tiết từng loại bích đặc này được mổ tả kỹ hơn ở dưới
7.1 Bích mù dạng nâng
Bích mù kiểu này được gọi là mặt nâng vì bề mặt tiếp xúc với chất lỏng được nâng lên cao hơn, bởi khu vực này chịu áp lực hơn và đảm bảo
- Tăng khả năng ngăn chặn áp suất mặt tiếp xúc chất lỏng
- Chất lỏng liên tục tiếp xúc nên có thể chiều dày mặt này giảm sau thời gian dài lắp đặt

Tên tiếng anh của kiểu mặt nâng này là “raised face flange“
7.2 Bích mù phẳng
Khác với bích đặc dạng nâng, bích mù phẳng có phần bề mặt tiếp xúc chất lỏng và phần không tiếp xúc trực tiếp chất lỏng nằm trong cùng mặt phẳng.

Bích phẳng có tên tiếng Anh là Flat Face hay FF flange
7.3 Bích mù khớp gioăng
Trên các bích đặc này có rãnh được cắt trên bề mặt bích với mục đích làm kín bằng vòng đệm, giúp đảm bảo độ kín tốt hơn

Bích mù khớp gioăng có tên tiếng Anh là Flat Face hay FF flangering type joint flange
8. Phương pháp sản xuất bích đặc
Từ thuở xa xưa, đã có những phương pháp đơn giản để chế tạo mặt bích. Ngày nay, khi công nghệ tiên tiến có nhiều phương pháp chế tạo khác nhau. Tổng kết, các phương pháp chế tạo mặt bích mù là gì
8.1 Rèn bích mù
Kim loại được nung nóng và dùng máy dập áp lực cao để tạo hình. Bích mù rèn có cấu trúc kim loại chặt chẽ, chịu áp suất và va đập cực tốt, thường dùng cho các hệ thống quan trọng.
- Cấu trúc dày đặc hơn.
- Các tính chất cơ học tốt hơn so với mặt bích đúc.
- Giá sản phẩm rèn là cao nhất.

8.2 Đúc bích đặc
Cho kim loại nóng chảy được đổ vào khuôn. Cách này sản xuất hàng loạt nhanh, giá thành rẻ nhưng độ kín khít và chịu áp lực đôi khi không bằng phương pháp rèn.
- Độ chính xác cao.
- Khả năng gia công bích cỡ nhỏ.
- Giá thành rẻ.

8.3 Gia công bích mù từ tấm
Dùng máy cắt CNC (Plasma, Laser hoặc Oxy-Gas) cắt từ các tấm thép có độ dày tiêu chuẩn, sau đó mới đem đi khoan lỗ bu lông và gia công bề mặt.
- Chế tạo đơn giản
- Độ chính xác cao
- Tốc độ sản xuất cao
- Độ bền không cao bằng phương pháp đúc, phụ thuộc vào độ bền tấm vật liệu

9. Ứng dụng của mặt bích đặc
Mặt bích đặc có vai trò rất quan trọng, trong việc ngăn dòng chảy, điển hình là các trường hợp dưới đây
- Kết thúc đường ống: Dùng để chặn kín các đầu ống cuối hoặc các nhánh chờ chưa lắp đặt thiết bị.
- Cô lập để bảo trì: Giúp ngắt dòng lưu chất tại một phân đoạn cụ thể để sửa chữa hoặc thay thế thiết bị an toàn.
- Kiểm tra áp suất: Làm điểm chặn để bơm nước thử độ bền và độ rò rỉ của toàn bộ hệ thống đường ống mới.
- Vệ sinh hệ thống: Đóng vai trò là nắp đậy tại các cổng xả cặn, cho phép tháo lắp nhanh để súc rửa đường ống định kỳ.
- Niêm phong bồn chứa: Dùng để bịt kín các cửa người (manway) hoặc lỗ chờ cảm biến trên các bồn chứa áp lực và bể chứa hóa chất.
- Đợi mở nhánh ống

10. Địa chỉ mua mặt bích đặc ở đâu
Trên thị trường hiện nay mặt bích đang được bán rất nhiều tại các cửa hàng điện nước, chợ rời hay tại nhà sản xuất, xưởng phụ kiện. Việc lựa chọn những nhà phân phối có chuyên môn, với các kỹ sư bán hàng sẽ giúp người mua hàng yên tâm hơn về việc đảm bảo đáp ứng đúng kỹ thuật
Tại Việt Nam chúng tôi có kho phụ kiện ống với nhiều bích đặc khác nhau
- Kho mặt bích đặc tại Hồ Chí Minh

- Kho mặt bích mù tại Hà Nội
