Y lọc Yamato – Chuẩn mesh: 6.3, 8.5, 5, 3.5 và đặt theo YC

Y lọc Yamato là dòng y lọc có tiêu chuẩn Nhật Bản, với dòng vật liệu và nhiều cấp mesh lưới lọc khác nhau. Đây là thiết bị bị xem nhẹ nhiều nhất trong một hệ thống đường ống – nhưng lại là thiết bị gây ra nhiều sự cố tốn kém nhất khi chọn sai.

1. Tại sao không thể bỏ qua y lọc Yamato trong hệ thống đường ống?

Y lọc (với tên tiếng Anh là Strainer) là thiết bị lọc cơ học dạng chữ Y, lắp trên đường ống để giữ lại cặn bẩn, tạp chất và các hạt rắn trước khi dòng chảy đi vào van, đồng hồ đo lưu lượng, bơm và các thiết bị nhạy cảm khác.

Không có y lọc đặt đúng vị trí

• Cặn bẩn và tạp chất trong đường ống mài mòn đệm kín
• Làm kẹt đĩa van và phá hủy các chi tiết chính xác của thiết bị hạ nguồn
• Hậu quả là hỏng hóc dây chuyền và chi phí sửa chữa cao hơn nhiều lần so với giá trị của một chiếc y lọc.

Y lọc Yamato được sản xuất tại nhà máy Hikone, Nhật Bản, theo tiêu chuẩn ISO 9001:2015. Hãng cung cấp y lọc

• Thân đúc từ nhiều dòng vật liệu: Đồng thanh, gang xám, gang cầu ductile, inox và thép đúc
• phủ rộng toàn bộ phạm vi ứng dụng từ hệ thống cấp nước dân dụng đến công nghiệp nặng.
• Điểm khác biệt của Yamato so với nhiều nhãn hiệu khác là thông số lưới lọc được công bố rõ ràng trong catalogue, bao gồm kích thước lỗ lưới chính xác theo từng cấp mesh – điều mà nhiều nhà sản xuất khác không cung cấp đầy đủ.

2. Y lọc đồng Yamato cho hệ thống dân dụng

Y lọc đồng Yamato là dòng sản phẩm có số lượng biến thể phong phú nhất trong danh mục y lọc của hãng.

• Thân y lọc làm từ đồng thanh CAC406 (tương đương BC6 – JIS H5120), vật liệu đồng đúc có độ bền cơ học tốt và khả năng chống ăn mòn cao trong môi trường nước sạch, nước sinh hoạt và dầu.
• Dải kích thước từ DN15 đến DN65, phủ rộng nhu cầu của hầu hết hệ thống cấp thoát nước và HVAC quy mô dân dụng đến thương mại.
• Cấp áp 10K, tiêu chuẩn JIS B 2011.

2.1 Y lọc đồng Yamato tiêu chuẩn B10YT series

Đây là dòng y lọc đồng cơ bản nhất của Yamato, phù hợp cho hệ thống không yêu cầu tiêu chuẩn nước uống đặc biệt và không tiếp xúc trực tiếp với ống thép có lót. Y lọc Yamato B10YT series có các đặc điểm chính

• Kích thước từ DN15 đến DN65,
• Lưới lọc tiêu chuẩn là đa lỗ tương đương khoảng 13 mesh, có thể đặt hàng theo yêu cầu từ 20 đến 80 mesh tùy ứng dụng.
• Phù hợp cho hầu hết hệ thống HVAC và công nghiệp nhẹ.
• Áp suất tối đa
  • 1,0 MPa với dầu và nước xung dưới 120°C
  • 1,4 MPa với nước tĩnh dưới 120°C.

Lưu ý quan trọng:

• Y lọc đồng Yamato B10YT không dùng cho hơi nước, được ghi rõ trong catalogues.
• Nếu hệ thống có hơi nước, hãy chuyển sang dòng ductile hoặc thép đúc được trình bày ở phần sau.

2.2 Y lọc đồng Yamato chống chì  B10YTN và dòng Coaring

Từ năm 2003, Nhật Bản siết chặt tiêu chuẩn hàm lượng chì trong nước uống xuống còn 0,01 mg/lít. Yamato phát triển dòng y lọc đồng Yamato chống chì để đáp ứng yêu cầu này với hai hướng tiếp cận: xử lý bề mặt NPb (Non-Pb) loại bỏ chì trên bề mặt tiếp xúc nước, và thay thế bộ phận tiếp xúc nước bằng hợp kim CAC902 có hàm lượng chì cực thấp.

B10YTN là dòng y lọc chống chì tiêu chuẩn – thân CAC406, bộ phận tiếp xúc nước CAC902

• Kích thước từ DN15 đến DN65.
• Lưới lọc 40 mesh
• Đạt chứng nhận JWWA (日本水道協会).
• Áp suất tối đa
  • 1,0 MPa (nước xung dưới 100°C)
  • 1,4 MPa (nước tĩnh dưới 100°C)

Dòng Coaring tích hợp lõi đầu ống bảo vệ (管端コア) bên trong thân y lọc, giải quyết triệt để vấn đề ăn mòn đầu ống thép có lót – nguyên nhân gây nước đỏ (赤水) trong các hệ thống cấp nước dùng ống thép có lót. Yamato cung cấp hai biến thể Coaring:

• 10YT-CN dành cho cấp nước lạnh (給水用) – tay van màu xanh nước, đạt chứng nhận JWWA số E-165.
• 10YT-HN dành cho cấp nước nóng (給湯用) – tay van màu đỏ, áp suất tối đa 1,0 MPa ở nhiệt độ dưới 85°C.

Hai dòng này không hoán đổi cho nhau dù hình dạng bên ngoài gần như giống hệt nhau – đây là sai lầm chúng tôi thấy xảy ra không ít lần trên công trường khi người lắp đặt không đọc kỹ nhãn sản phẩm.

3. Y lọc gang Yamato cho công nghiệp và áp suất cao hơn

Khi kích thước đường ống vượt DN65 hoặc yêu cầu áp suất cao hơn dải của dòng đồng, y lọc gang là lựa chọn tiếp theo. Yamato cung cấp y lọc gang trên hai nền vật liệu:

• Gang xám (FC)
• Gang cầu (FCD)

Hai loại có sự khác biệt rõ rệt về cơ tính, phạm vi nhiệt độ và áp suất mà nhiều người mua chưa phân biệt được khi đặt hàng.

3.1 Y lọc gang xám Yamato F10YE series

Y lọc gang Yamato F10YE là dòng mặt bích 10K,

• kích thước từ DN40 đến DN400 – rộng nhất trong danh mục y lọc Yamato.
• Thân van gang xám
• Lưới lọc SUS304
• Áp suất tối đa
  • 1,0 MPa với nước xung dưới 120°C
  • 1,4 MPa  với nước tĩnh dưới 120°C

• Lưới lọc tiêu chuẩn theo kích thước:
  • DN50 tương đương khoảng 6,3 mesh
  • DN65 ~ DN100 tương đương khoảng 8,5 mesh
  • DN125 ~ DN200 tương đương khoảng 5 mesh
  • DN250 ~ DN400 tương đương khoảng 3,5 mesh.
  • Lưới lọc đặc biệt đặt hàng theo yêu cầu, cần hỏi thời gian giao hàng.

Một tính năng thực tế đáng chú ý trong thiết kế của F10YE: Lưới lọc có rivet chống rơi khi tháo ra vệ sinh – tránh tình trạng lưới rơi xuống đường ống khi mở nắp bảo dưỡng. Từ DN200 trở lên, nắp và thân van có bản lề giữ (蝶番方式) để đỡ nắp nặng khi bảo dưỡng, và có lỗ cẩu từ DN200 trở lên để nâng hạ an toàn trong thi công.

3.2 Y lọc gang cầu Yamato D10Y, D16Y và D20Y series

Y lọc gang Yamato dòng ductile (FCD) vượt trội hơn gang xám về độ bền va đập và khả năng chịu nhiệt độ cao. Yamato cung cấp ba cấp áp cho dòng ductile.

• Dòng y lọc Yamato 10K bao gồm nhiều model
  • D10SY (ren trong, DN15 ~ DN50)
  • D10YH (ren lớn, DN15 ~ DN200)
  • D10YA (mặt bích, DN50 ~ DN200)
  • D10YOH (mặt bích, DN200 ~ DN300)
  • Áp suất tối đa 1,2 MPa (xung) và 1,4 MPa (tĩnh) ở nhiệt độ dưới 220°C với hơi nước.

• Dòng y lọc Yamato 16K với 2 series:
  • D16SY (ren, DN15–DN40)
  • D16Y (mặt bích, DN20–DN250)
  • Áp suất đến 2,0 MPa (xung) và 2,2 MPa (tĩnh).

• Dòng y lọc Yamato 20K với 2 series:
  • D20SYH (ren, DN15–DN40)
  • D20Y (mặt bích, DN50–DN300)
  • Áp suất đến 2,5 MPa (xung) và 2,8 MPa (tĩnh) – phục vụ các hệ thống công nghiệp nặng, trạm bơm áp lực cao và hạ tầng kỹ thuật đô thị.

Lưới lọc ductile tiêu chuẩn: dòng D10YH sử dụng 50 mesh, dòng D16Y và D20Y sử dụng lưới đa lỗ 40 mesh – mịn hơn đáng kể so với dòng gang xám F10YE.

4. Y lọc inox Yamato cho môi trường ăn mòn và yêu cầu vệ sinh cao

Y lọc inox Yamato là dòng cao cấp nhất trong danh mục y lọc của hãng, phục vụ các môi trường mà gang và đồng không đáp ứng được.

• Thân y lọc làm từ thép không gỉ đúc SCS13A (tương đương SUS304)
• Lưới lọc SUS304

Y lọc inox với vật liệu trên đảm bảo khả năng chống ăn mòn toàn diện trong môi trường hóa chất nhẹ, nước biển, hơi nước và các ứng dụng yêu cầu vệ sinh cao như thực phẩm và dược phẩm.

4.1 Y lọc inox Yamato S10SY nối ren

Dòng y lọc Yamato S10SY seris là dòng nối ren phổ biến với kích cỡ DN15 ~ DN50

4.2 Y lọc inox Yamato S10YB mặt bích

• Dòng S10YB là y lọc Yamato mặt bích: DN15 ~ DN50
• Dòng S10YA là biến thể mặt bích kích thước lớn: DN65 ~ DN150

Lưới lọc tiêu chuẩn 40 mesh cho cả hai dòng. Áp suất tối đa 1,4 MPa dưới 120°C. từ DN65 đến DN150, áp suất đến 1,2 MPa dưới 180°C.

5. Ứng dụng của y lọc Yamato

Từ kinh nghiệm thực tế: y lọc inox Yamato là lựa chọn bắt buộc cho

• nhà máy thực phẩm
• nhà máy dược phẩm
• hệ thống nước khử khoáng
• bất kỳ hệ thống nào tiếp xúc trực tiếp với sản phẩm cần tiêu chuẩn vệ sinh cao.

Dùng y lọc gang hoặc đồng trong các môi trường này dẫn đến ô nhiễm chéo và vi phạm tiêu chuẩn vệ sinh an toàn.

6. Thông số lưới lọc chi tiết kỹ thuật quan trọng

Đây là phần kỹ thuật mà nhiều người mua bỏ qua nhưng lại quyết định trực tiếp đến hiệu quả lọc và tuổi thọ thiết bị hạ nguồn. Bảng kích thước lỗ lưới lọc đặc biệt theo yêu cầu:

• 20 mesh tương ứng lỗ 0,996 mm
• 40 mesh tương ứng 0,442 mm
• 60 mesh tương ứng 0,301 mm
• 80 mesh tương ứng 0,206 mm.

Tiêu chuẩn xây dựng công trình công cộng Nhật Bản quy định: Hệ thống nước dùng tối thiểu 40 mesh, trước van điện từ phải dùng 80 mesh trở lên, hệ thống hơi dùng tối thiểu 80 mesh.

Ba lưu ý vận hành quan trọng từ nhà sản xuất:

• Không để chênh lệch áp suất trước/sau lưới lọc vượt 0,1 MPa vì dẫn đến vỡ lưới
• Mesh càng cao tắc nghẽn càng nhanh – cần lắp đồng hồ đo áp suất hai bên để giám sát
• Không lắp y lọc ngay sau cút, ngay sau van hoặc ngay sau bơm vì dòng chảy không đều làm lưới rung, mài mòn và vỡ sớm.