Van xả khí là một dòng van công nghiệp được sử dụng trên các hệ thống với chức năng xả lượng khí thừa ra khỏi đường ống lưu chất. Van được sản xuất từ nhiều loại vật liệu khác nhau nên có ứng dụng rất đa dạng.
Trong quá trình vận hành hệ thống ống dẫn chất lỏng, không khí và bọt khí gần như luôn tồn tại trong lòng ống. Lượng khí này có thể xâm nhập từ nguồn bơm, từ quá trình nạp chất lỏng ban đầu, hoặc hình thành trong quá trình vận hành do biến động áp suất và các phản ứng sinh hóa của lưu chất. Khi tích tụ lâu ngày, khí sẽ tạo thành các “túi khí” tại những vị trí cao của đường ống, gây cản trở dòng chảy
Chính vì lý do đó, van xả khí là thiết bị được lắp trên hệ thống đường ống với chức năng tự động hoặc chủ động loại bỏ lượng khí dư thừa ra khỏi đường ống, giúp dòng lưu chất lưu thông liên tục và ổn định. Việc trang bị van xả khí là cần thiết để duy trì lưu lượng thiết kế, hạn chế rung lắc, giảm tổn thất áp suất và bảo vệ bơm cũng như các thiết bị liên quan.
Trong thực tế, van xả khí thường được lắp đặt tại những điểm cao nhất của tuyến ống, nơi không khí có xu hướng dồn về. Thiết bị này có nhiều tên gọi và chủng loại khác nhau như: Van xả khí tự động, van xả khí nước, van xả nhanh khí nén,… nhưng đều có chung mục đích là xả khí tồn đọng, ngăn hiện tượng nghẽn khí làm giảm hiệu suất vận hành của hệ thống
Van xả khí có cấu tạo tương đối đơn giản nhưng vẫn đảm bảo khả năng xả khí tự động và vận hành ổn định trong hệ thống đường ống.
Về cơ bản, một van xả khí tự động tiêu chuẩn gồm các bộ phận chính sau:
Dựa theo chức năng làm việc và khả năng xử lý khí trong từng giai đoạn vận hành của hệ thống, van xả khí tự động được chia thành nhiều chủng loại khác nhau. Mỗi loại được thiết kế để đáp ứng một yêu cầu cụ thể, từ xả khí tích tụ trong quá trình vận hành đến hút hoặc xả nhanh lượng khí lớn khi nạp và tháo lưu chất.
Van xả khí đơn là loại van có chức năng chỉ xả khí trong quá trình hệ thống vận hành. Khi không khí tích tụ bên trong van, cơ cấu phao sẽ kích hoạt để mở lỗ xả, cho phép khí thoát ra ngoài. Khi lưu chất dâng lên đầy buồng van, van tự động đóng kín để ngăn chất lỏng thoát ra ngoài
Loại van này thường được sử dụng tại các vị trí cao của đường ống, nơi không khí dễ tồn đọng nhưng không yêu cầu chức năng hút khí ngược khi xả hệ thống.
Van xả khí kép được thiết kế để thực hiện hai chức năng đồng thời: Xả khí trong quá trình nạp lưu chất và hút lượng lớn không khí vào đường ống khi hệ thống tháo hoặc xả lưu chất. Nhờ đó, van giúp hạn chế hiện tượng chân không và bảo vệ đường ống khỏi biến dạng do chênh lệch áp suất
Về hình dạng, van xả khí kép có kết cấu ở dạng bầu đơn hoặc dạng bầu đôi, nhưng được tích hợp thêm cơ cấu cho phép lưu lượng hút khí lớn trong giai đoạn xả hệ thống
Van xả nhanh khí nén là loại van chuyên dùng trong hệ thống khí nén, có nhiệm vụ xả nhanh lượng khí dư thừa ra ngoài nhằm tăng tốc độ đáp ứng của thiết bị và nâng cao hiệu suất vận hành. Loại van này thường được lắp gần các xy lanh hoặc cơ cấu chấp hành để rút ngắn thời gian xả khí
Khác với các dòng van xả khí trong hệ thống nước, van xả nhanh khí nén tập trung vào tốc độ xả và lưu lượng khí lớn trong thời gian ngắn, đáp ứng yêu cầu đặc thù của hệ thống khí
Ngoài việc được phân chia theo chủng loại van xả khí tự động, van còn được xét theo thiết kế cấu tạo buồng khí, trong đó phổ biến nhất là thiết kế bầu đơn và bầu đôi. Sự khác biệt này ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xả khí, tốc độ phản ứng và phạm vi ứng dụng của van trong hệ thống đường ống
Van xả khí thiết kế bầu đơn có một buồng chứa khí, đảm nhiệm việc thu gom và xả lượng khí phát sinh trong quá trình hệ thống vận hành. Cơ cấu phao bên trong phản ứng theo sự thay đổi mực lưu chất, cho phép xả khí khi cần và tự động đóng kín khi buồng van đã đầy
Thiết kế bầu đơn đáp ứng tốt nhu cầu xả khí cơ bản, phù hợp với các hệ thống có quy mô vừa và nhỏ, lưu lượng ổn định, mức độ tích tụ khí không lớn, yêu cầu xả khí ở mức thông thường và giá thành ở mức thấp
Van xả khí thiết kế bầu đôi được bố trí hai buồng chứa khí hoạt động độc lập, cho phép tách riêng chức năng xả khí nhỏ liên tục và chức năng xả nhanh hoặc hút khí với lưu lượng lớn khi nạp hoặc tháo hệ thống
Nhờ thiết kế hai bầu, khả năng xả khí của van được nâng cao rõ rệt, tốc độ xả nhanh hơn và hiệu quả hơn so với thiết kế bầu đơn, thường đạt mức xả khí nhanh gấp khoảng 2 lần trong cùng điều kiện làm việc. Thiết kế này đặc biệt phù hợp với các tuyến ống dài, đường kính lớn hoặc hệ thống yêu cầu độ ổn định cao. Tuy nhiên giá thành sẽ cao hơn so sử dụng nhiều vật liệu và cấu tạo phức tạp hơn.
Hiểu đơn giản, van xả khí làm việc dựa trên nguyên lý chênh lệch trọng lượng riêng giữa không khí và dòng lưu chất. Do không khí nhẹ hơn nên có xu hướng nổi lên, tích tụ và được van thu gom, xả ra ngoài nhằm đảm bảo dòng chảy trong đường ống luôn thông suốt
Trong hệ thống dẫn nước hoặc chất lỏng, van xả khí làm việc theo cơ chế phao nổi, tự động đóng, mở lỗ xả dựa trên lượng khí tồn đọng trong buồng van. Chi tiết như sau:
Quá trình này diễn ra liên tục và hoàn toàn tự động trong suốt thời gian hệ thống vận hành
Nguyên lý van xả nhanh khí nén hoạt động theo nguyên tắc xả trực tiếp khí ra môi trường dựa trên chênh lệch áp suất, giúp giải phóng khí nén nhanh hơn so với xả ngược qua đường cấp
Tùy theo môi trường làm việc, tính chất lưu chất và yêu cầu kỹ thuật của hệ thống, van xả khí tự động được sản xuất từ nhiều loại vật liệu khác nhau. Việc lựa chọn đúng vật liệu giúp van hoạt động ổn định, tăng tuổi thọ và đảm bảo hiệu quả vận hành lâu dài
Van xả khí inox thường được chế tạo từ inox 304 hoặc inox 316, có khả năng làm việc tốt trong điều kiện nhiệt độ và áp suất cao. Dòng van này có khả năng chống oxy hóa và ăn mòn tốt, phù hợp với cả môi trường trong nhà lẫn ngoài trời.
Nhờ độ bền cao và tính ổn định, van xả khí inox được sử dụng rộng rãi trong nhiều hệ thống khác nhau, đặc biệt là các hệ thống yêu cầu cao về độ sạch, độ bền và điều kiện vận hành khắc nghiệt
Các loại van xả khí đồng thường có kích thước nhỏ, được sử dụng phổ biến trong hệ thống cấp nước sinh hoạt, hệ thống nước sạch. Đồng có đặc tính kháng khuẩn tự nhiên, giúp đảm bảo chất lượng nguồn nước trong quá trình vận hành
Kích thước van xả khí đồng thường dao động trong khoảng DN15 ~ DN50, phù hợp với các tuyến ống nhánh hoặc hệ thống có lưu lượng không lớn.
Van xả khí gang là dòng van có tính ứng dụng cao và được sử dụng rộng rãi trong các hệ thống cấp thoát nước. Ưu điểm của dòng van này là giá thành hợp lý, kết cấu chắc chắn và đáp ứng tốt các yêu cầu vận hành thông dụng.
Bề mặt van thường được phủ sơn epoxy, giúp tăng khả năng bảo vệ, hạn chế tác động từ môi trường bên ngoài và nâng cao tuổi thọ của thiết bị
Các loại van xả khí nhựa thường được sử dụng trong các hệ thống có áp suất và nhiệt độ làm việc không quá cao. Dòng van này có ưu điểm là trọng lượng nhẹ, chống ăn mòn tốt và dễ lắp đặt, phù hợp với các hệ thống dẫn nước thông thường hoặc môi trường có tính ăn mòn nhẹ và giá thành rẻ hơn so với các loại vật liệu khác
Kiểu kết nối là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng lắp đặt, độ kín khít và tính ổn định của van xả khí tự động trong hệ thống. Tùy theo kích thước đường ống và yêu cầu kỹ thuật, van xả khí tự động thường được thiết kế với hai dạng kết nối phổ biến sau.
Van xả khí tự động được sử dụng trong nhiều hệ thống đường ống khác nhau, với mục đích loại bỏ khí tồn đọng, ổn định dòng chảy và bảo vệ thiết bị trong quá trình vận hành, cụ thể bao gồm:
Để van xả khí hoạt động hiệu quả và ổn định trong suốt quá trình vận hành, việc lắp đặt đúng kỹ thuật là yếu tố rất quan trọng. Khi thi công, cần lưu ý một số điểm sau:
Hiện nay, trên thị trường có nhiều thương hiệu van xả khí khác nhau, mang đến cho người sử dụng nhiều lựa chọn phù hợp với từng yêu cầu kỹ thuật và điều kiện vận hành. Các thiết bị này được sản xuất và nhập khẩu từ nhiều quốc gia và khu vực như Nhật Bản, Malaysia, Hàn Quốc, Italia…
Tất cả các dòng van xả khí do Vimi phân phối đều được nhập khẩu trực tiếp, vì vậy luôn đi kèm đầy đủ chứng nhận CO–CQ. Các giấy tờ này thể hiện rõ nguồn gốc xuất xứ (CO) và chất lượng sản phẩm (CQ), giúp khách hàng yên tâm về tính minh bạch, tiêu chuẩn kỹ thuật cũng như độ tin cậy khi đưa vào sử dụng trong hệ thống.
Vimi áp dụng chính sách bảo hành chính hãng cho các chủng loại van xả khí tự động nói riêng và toàn bộ dòng van công nghiệp nói chung, giúp khách hàng yên tâm trong suốt quá trình sử dụng.
