VOC là gì – Ký hiệu Low VOC trên keo dán ống

VOC là gì? Thế nào là Low VOC? Đây đều là những câu hỏi quen thuộc đối với những người sử dụng hàng hóa có gắn nhãn Low VOC, đặc biệt trong bối cảnh yêu cầu về an toàn sức khỏe và môi trường ngày càng được quan tâm. Hãy cùng chúng tôi đi sâu vào tìm hiểu trong bài viết dưới đây

1. VOC là gì

Trước khi tìm hiểu Low VOC là gì, chúng ta cần hiểu rõ VOC là gì. VOC là viết tắt của Volatile Organic Compound – các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi, có khả năng bốc hơi vào không khí ngay ở điều kiện nhiệt độ và áp suất thông thường (nhiệt độ phòng). Những hợp chất này thường xuất hiện trong sơn, keo dán, dung môi, mực in, chất tẩy rửa… và có thể phát tán mùi trong quá trình sử dụng

Ngoài khái niệm đã nêu trên, VOC còn được các quốc gia và khu vực trên thế giới định nghĩa dựa trên các tiêu chí kỹ thuật cụ thể. Dù cách tiếp cận có khác nhau, điểm chung của các định nghĩa này là đều nhấn mạnh đến khả năng bay hơi và tác động của chúng đến chất lượng không khí. Dưới đây là một số định nghĩa tiêu biểu được tổng hợp từ các tài liệu tham khảo quốc tế:

• Canada: VOC được phân loại là các hợp chất hữu cơ có điểm sôi nằm trong khoảng từ 50°C ~ 250°C, nhóm hợp chất này được theo dõi chặt chẽ do ảnh hưởng đáng kể đến chất lượng không khí trong nhà và môi trường xung quanh
• Liên minh châu Âu (EU): VOC là các hợp chất hữu cơ có áp suất hơi từ 0,01 kPa trở lên tại nhiệt độ 293,15 K (tương đương 20°C) hoặc có độ bay hơi tương đương trong điều kiện sử dụng thực tế, đặc biệt phổ biến trong các hoạt động sử dụng dung môi công nghiệp.
• Thụy Sĩ: VOC được xác định là các hợp chất hữu cơ có áp suất hơi tối thiểu 0,1 mbar (tại 20°C) hoặc có điểm sôi không vượt quá 240°C ở áp suất khí quyển tiêu chuẩn (1013,25 mbar).
• Trung Quốc: VOC được định nghĩa dựa trên nguồn phát thải, bao gồm khí sinh ra từ giao thông, sản xuất công nghiệp, đốt nhiên liệu, lưu trữ, vận chuyển dầu, cũng như các hoạt động phủ bề mặt và hoàn thiện sản phẩm. Nhóm chất này được coi là tác nhân quan trọng trong việc hình thành ô nhiễm không khí và bụi mịn
  

VOC không chỉ ảnh hưởng đến chất lượng không khí mà còn có thể gây tác động nhất định đến sức khỏe con người và môi trường nếu nồng độ vượt mức cho phép. Chính vì vậy, khái niệm Low VOC ngày càng được quan tâm và trở thành tiêu chí quan trọng trong việc lựa chọn vật liệu và sản phẩm công nghiệp hiện nay.

2. Low VOC là gì

Từ các định nghĩa trên có thể thấy, VOC được xác định dựa trên khả năng bay hơi của hợp chất hữu cơ thông qua các ngưỡng kỹ thuật như điểm sôi và áp suất hơi. Dựa vào nguyên tắc đó, Low VOC được ra đời, dùng để chỉ các sản phẩm mà lượng hợp chất hữu cơ dễ bay hơi phát thải ra môi trường được kiểm soát ở mức thấp, thấp hơn đáng kể so với các giới hạn được cơ quan quản lý cho phép

Nói cách khác, Low VOC vẫn có thể chứa VOC, nhưng hàm lượng hoặc tốc độ bay hơi đã được giảm thiểu, đảm bảo áp suất hơi, điểm sôi và mức phát thải thực tế không gây ảnh hưởng lớn đến chất lượng không khí trong điều kiện sử dụng bình thường. Mức “thấp” này không cố định, mà được xác định theo từng nhóm sản phẩm và tiêu chuẩn của từng quốc gia, dựa trên các ngưỡng phát thải VOC đã được đề cập ở phần trên

Chính vì vậy, hiện nay thuật ngữ Low VOC thường được sử dụng như một tiêu chí môi trường, phản ánh mức độ thân thiện của vật liệu hoặc sản phẩm đối với không gian sống, môi trường làm việc và sức khỏe người sử dụng, thay vì là một khái niệm hóa học độc lập

3. Nguồn gốc phát thải VOC là gì

VOC có thể phát sinh từ nhiều nguồn khác nhau trong môi trường sống và sản xuất, từ các quá trình tự nhiên cho đến hoạt động sinh hoạt và công nghiệp của con người. Một số có thể kể đến như sau:

3.1 VOC là gì ngoài tự nhiên

VOC ngoài tự nhiên chủ yếu phát sinh từ quá trình sinh học và các hiện tượng tự nhiên, không gắn trực tiếp với hoạt động sản xuất của con người. Một số nguồn phổ biến gồm:

• Thực vật phát thải isoprene, monoterpene trong quá trình sinh trưởng
• Cháy rừng và quá trình phân hủy sinh học của vật chất hữu cơ
• Hoạt động núi lửa và các quá trình địa hóa tự nhiên

Những nguồn này tồn tại tự nhiên trong môi trường, nhưng khi kết hợp với các chất ô nhiễm khác vẫn có thể góp phần hình thành ozone tầng thấp và sự biến đổi khí hậu toàn cầu

3.2 VOC trong nhà

VOC trong nhà là nhóm nguồn được quan tâm nhiều nhất, do không gian kín dễ tích tụ và thời gian tiếp xúc kéo dài. Nguồn phát thải thường đến từ:

• Đồ gỗ công nghiệp, nhựa, thảm trải sàn
• Chất tẩy rửa, chất khử mùi, hóa chất gia dụng, sơn tường,…
• Hoạt động sinh hoạt như nấu ăn, hút thuốc,…

3.3 VOC trong công nghiệp

VOC trong công nghiệp phát sinh chủ yếu từ các quy trình sử dụng dung môi và hóa chất, với lượng phát thải lớn và liên tục, bao gồm:

• Sản xuất sơn, keo, nhựa, cao su, mực in
• Phủ bề mặt, làm sạch chi tiết bằng dung môi
• Lưu trữ, vận chuyển nhiên liệu và hóa chất
• Khí thải từ động cơ và quá trình đốt công nghiệp

Có thể nói đây là một trong những nguồn phát thải VOC được kiểm soát bằng các tiêu chuẩn phát thải nghiêm ngặt

3.4 VOC trong môi trường y tế

VOC trong môi trường y tế phát sinh từ hóa chất chuyên dụng và quy trình vô trùng, tiêu biểu như:

• Chất khử trùng, dung dịch sát khuẩn
• Khí gây mê và dung môi y tế
• Vật tư y tế bằng nhựa, polymer
• Hoạt động xét nghiệm và xử lý thiết bị

Do đối tượng sử dụng nhạy cảm, VOC trong môi trường y tế luôn được giám sát chặt chẽ nhằm đảm bảo an toàn sức khỏe. Tuy nhiên nếu tiếp xúc lâu dài với VOC trong môi trường y tế, con người vẫn sẽ mắc các bệnh liên quan đến đường hô hấp, hen xuyễn,…

4. Ký hiệu Low VOC là gì trên nhãn keo dán ống

Trong keo dán ống nhựa, VOC chủ yếu phát sinh từ thành phần dung môi và phụ gia dùng để hòa tan, làm mềm bề mặt nhựa trong quá trình liên kết. Cụ thể, VOC thường đến từ:

• Dung môi hữu cơ như THF (Tetrahydrofuran), MEK (Methyl Ethyl Ketone), acetone… các chất có áp suất hơi cao, dễ bay hơi ở điều kiện thường
• Chất làm mềm và phụ gia tham gia vào quá trình hòa tan và tái liên kết nhựa, có khả năng phát thải hơi trong và sau khi thi công

Vì vậy, khi trên nhãn keo dán thường xuất hiện ký hiệu in hoặc dán tem Low VOC, điều này cho biết nhà sản xuất đã kiểm soát và giảm hàm lượng các dung môi và phụ gia dễ bay hơi, sao cho lượng VOC phát thải nằm dưới ngưỡng cho phép theo tiêu chuẩn hoặc quy định áp dụng. Trên thực tế, ký hiệu Low VOC thường đi kèm với:

• Thông tin hàm lượng VOC thấp (ví dụ tính theo g/L hoặc mg/L)
• Chứng nhận tuân thủ tiêu chuẩn môi trường của từng thị trường (EU, Mỹ, hoặc các tem chứng nhận vật liệu xanh)

Nhãn Low VOC trên keo dán PVC 717 và keo dán cPVC 724 là các ví dụ điển hình về nỗ lực kiểm soát dung môi bay hơi, góp phần bảo vệ môi trường và an toàn hơn cho sức khỏe con người

5. Ô nhiễm VOC trong ngành nước

Trong ngành nước, VOC có thể xuất hiện từ một số hóa chất và vật tư kỹ thuật. Nếu tiếp xúc lâu dài trong môi trường làm việc mà không được kiểm soát tốt, VOC có thể ảnh hưởng đến sức khỏe về lâu dài, bao gồm các rủi ro liên quan đến hệ hô hấp, thần kinh và nguy cơ mắc bệnh nghiêm trọng như ung thư. Đồng thời: