Van cổng – Van cửa | Đủ chủng loại – kích cỡ
Van cổng còn được gọi với các tên khác như “van cửa” là dòng van được sử dụng rất phổ biến trên nhiều loại hệ thống khác nhau
1. Van cổng là gì? Van cửa là gì?
Van cổng có tên tiếng anh là gate valve, là một loại van dùng để thực hiện chức năng đóng hoặc mở lưu chất chảy qua. Van hoạt động bằng cách nâng lên, hạ xuống cánh van giống như những cánh cổng, cánh cửa. Đây chính là lý do và nguyên nhân gốc rễ cho câu trả lời: Van cổng là gì hoặc van cửa là gì

2. Cấu tạo của van cổng
Van có cấu tạo cơ bản gồm các bộ phận dưới đây
- Thân van
- Tay van hoặc bộ phận vận hành tự động
- Đĩa van
- Nắp van
- Gioăng làm kín
- Ty van

3. Nguyên lý hoạt động van cổng
Van có 3 trạng thái là đóng hoàn toàn, mở hoàn toàn và tiết lưu. Khi quay vô lăng, tác động lực xoay lên trục van, đĩa van sẽ di chuyển dần dần lên trên theo trục, tạo khoảng trống cho phép dòng lưu chất đi qua

4. Kích thước van cửa
Kích thước của van cổng thường từ DN10 ~ DN1000, phù hợp với việc lắp đặt trên các ống có kích thước theo kích thước ống thép

5. Ưu và nhược điểm của van cổng
Van cửa nói riêng hay bất cứ van công nghiệp nào cũng sẽ có ưu và nhược điểm riêng

| Ưu điểm van cổng | Nhược điểm van cổng |
| Van cổng là van hai chiều tiện lợi | Không thể sử dụng để điều tiết dòng chảy |
| Độ bền của van cửa cao – Ít phải bảo trì | Quá trình đóng mở của van cổng chậm |
| Lưu lượng và áp suất qua van rất ít thay đổi | Tạo ra rung động và tiếng ồn khi đóng van cửa không hoàn toàn |
| Vận hành đơn giản, ít tốn năng lượng | Chi phí bảo trì, sửa chữa ca |
| Chiều rộng thân van hẹp, tiện cho việc bố trí lắp đặt | |
6. Chủng loại van cổng
Dựa vào đặc điểm cấu tạo, người ta phân loại dựa vào kiểu hoạt động của ty van
6.1 Van cổng ty chìm
Van cổng kiểu ty chìm là loại van mà có ty nằm bên trong thân van, khi vận hành van từ trạng thái đóng sang mở hoặc từ mở sang đóng thì kích thước toàn bộ van không thay đổi, chỉ có cánh van là di chuyển lên xuống.
Chúng ta không thể nhận biết được trạng thái đóng mở của van bằng mắt thường, van cổng ty chìm có kích thước nhỏ gọn nên được dùng nhiều trên các hệ thống có không gian lắp đặt chật hẹp.

Bên cạnh đó, nhờ trục nằm gọn trong thân nên van ty chìm chiếm ít không gian và có kích thước tổng thể nhỏ hơn so với loại ty nổi, thích hợp cho những vị trí lắp đặt hạn chế

6.2 Van cổng ty nổi
Van cổng kiểu ty nổi là loại van có thể nhìn thấy ty – trục một cách rõ ràng, trong quá trình vận hành van thì có thể thấy ty van nổi lên trên.
Trục van sẽ nâng lên, hạ xuống cùng với cách van trong quá trình đóng mở. Vì thế người vận hành có thể biết được van đang ở vị trí đóng hay vị trí mở từ xa.

Tuy nhiên, do trục di chuyển ra ngoài thân van, các loại van cổng ty nổi cần nhiều không gian lắp đặt hơn so với van ty chìm, nên thích hợp với những vị trí có không gian rộng rãi.

7. Vật liệu các loại van cổng
Vật liệu chế tạo van cổng rất phong phú từ gang, đồng, thép và inox, thậm chí van còn được chế tạo bằng cả vật liệu nhựa.

7.1 Van cổng gang
Van cổng làm từ gang là van cửa phổ biến nhất, bởi giá thành rẻ, độ bền khá cao, phù hợp cho các hệ thống cấp thoát nước, PCCC… vật liệu thân van thuộc nhóm kim loại rẻ nhất.

Các loại van cổng gang có giá thành hợp lý, phù hợp cho các dự án công nghiệp vừa và nhỏ

7.2 Van cổng đồng
Các loại van cổng làm từ vật liệu đồng là dòng van cửa kích thước nhỏ, phù hợp với các loại hệ thống có áp suất và nhiệt độ làm việc không quá cao. Van có giá thành rẻ và kết nối kiểu ren tiện lợi.

Các loại van cổng đồng thường dùng trong các hệ thống dân dụng như nước sinh hoạt. Đồng giúp van chống rỉ sét, bền với thời tiết và thích hợp với áp lực thấp đến trung bình.

7.3 Van cổng inox
Van làm từ vật liệu inox có khả năng làm việc tốt hơn các van kim loại khác, van có thể hoạt động tốt trong các môi trường có tính ăn mòn mạnh, nồng độ axit cao. Giá thành van cũng là cao nhất trong các dòng van cổng

7.4 Van cổng thép
Van thân thép có ưu điểm hơn các van kim loại khác về khả năng chịu áp lực lớn và nhiệt độ cao. Van được sử dụng cho các môi trường chịu áp lực lớn và có nhiệt độ cao

Các loại van cổng thép thích hợp cho các hệ thống công nghiệp áp lực cao hoặc nhiệt độ cao. Van thép có khả năng chịu lực tốt và thường được dùng trong đường ống hơi, dầu, khí nén hay hóa chất công nghiệp

7.5 Van cổng nhựa
Van cổng nhựa có khả năng chống ăn mòn từ hóa chất và nhẹ hơn so với các loại van kim loại.

Ngoài ra, các loại van cổng này thích hợp cho các hệ thống nước sạch, xử lý nước thải hoặc hóa chất nhẹ, giúp lắp đặt nhanh và tiết kiệm chi phí

8. Kết nối van cửa
Van cửa có kích từ DN15 cho tới DN5000 hoặc lớn hơn nữa, vì vậy van có nhiều kiểu kết nối khác nhau

Van cổng nối ren thích hợp với đường ống nhỏ và áp lực thấp. Kiểu kết nối này đơn giản, nhanh chóng và thường được sử dụng trong hệ thống dân dụng hoặc các đường ống phụ trợ

8.1 Van cửa nối ren
Van cổng kết nối bằng ren được sử dụng cho các hệ thống nhỏ có kích thước đường ống đến DN100, với ưu điểm: Giá rẻ, kết nối đơn giản, nhanh chóng, đa dạng vật liệu chế tạo

8.2 Van cổng mặt bích
Van cửa kết nối bằng mặt bích dùng nhiều trong các hệ thống đường ống lớn, trọng lượng van lớn hoặc chịu áp lực cao

Van cổng mặt bích được cố định vào đường ống bằng các đai ốc và bu-lông. Kiểu kết nối này dễ lắp đặt và tháo rời, đặc biệt phù hợp với các hệ thống công nghiệp lớn, nơi van cần được bảo trì hoặc thay thế thường xuyên

8.3 Van cổng nối hàn
Kiểu nối hàn mang lại độ kín cao và khả năng chịu được áp suất lớn. Chủng loại van cổng nối hàn phù hợp với các hệ thống công nghiệp yêu cầu khắt khe về an toàn và độ bền, nhưng việc lắp đặt và bảo trì sẽ phức tạp hơn so với nối bích hay nối ren

9. Vận hành van cửa
Van cửa cũng được đánh giá là dòng van công nghiệp có phong phú kiểu vận hành, đáp ứng được hầu hết các nhu cầu của người dùng

9.1 Van cổng tay quay
Van cổng vận hành bằng tay là van điều khiển cơ học, chỉ có thể dùng cho các hệ thống đường ống kích thước vừa phải. Van kích cỡ lớn thường sử dụng phương pháp điều khiển tự động điện

Đây là phương pháp đơn giản và phổ biến nhất. Người dùng sử dụng vô lăng (tay quay) để truyền lực tới trục van, giúp đĩa van nâng lên hoặc hạ xuống

9.2 Van cổng điện
Van cổng điều khiển điện thường dùng cho những van có kích thước lớn, hoặc những vị trí lắp van hẹp không thể thao tác trực tiếp được, hoặc trên các hệ thống yêu cầu tự động hóa cao.

Ưu điểm là vận hành các loại van cổng kích thước hớn, chính xác và giảm sức lao động, nhưng giá thành cao hơn và yêu cầu nguồn điện ổn định

9.3 Van cửa khí nén
Van cửa vận hành bằng khí nén là dòng điều khiển tự động, dùng cho các hệ thống kích thước lớn, vận hành bằng khí nén an toàn hơn so với hệ thống điện và thường dùng với van cổng dao

Các loại van cổng khí nén có tốc độ đóng mở nhanh, an toàn, nhưng cần có hệ thống khí nén ổn định để hoạt động hiệu quả

10. Tóm tắt hông số kỹ thuật chung
Van cổng có nhiều loại và mẫu mã khác nhau vì vậy thông số kỹ thuật cũng rất khác nhau, nhìn chung chúng ta có thể tổng hợp các thông số kỹ thuật của van cửa sẽ như sau:
- Tên sản phẩm: Van cổng – Van cửa
- Vật liệu: Thép, gang, đồng, inox
- Kích thước: DN15 ~ DN50 (nối ren), DN50 ~ DN1000 (nối bích
- Kiểu kết nối: Mặt bích – nổi ren – nối hàn
- Áp suất giới hạn: PN10 – PN16 – PN20 – PN40

11. Ứng dụng van cổng
Van được ứng dụng rất rộng rãi trong công nghiệp, tiêu biểu là trong các hệ thống dẫn nước (nước cấp, nước thải, nước trong tưới tiêu,…), hệ thống dẫn vật liệu khô dạng bột hoặc dạng hạt

12. Thương hiệu van cổng phổ biến
Tại Việt Nam các thương hiệu van cổng ngày càng trở nên đa dạng và phong phú. Van cửa có xuất xứ từ châu Âu, G7, Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan, Trung Quốc, Việt Nam…

Dưới đây là các thương hiệu uy tín được nhiều người sử dụng lựa chọn và đánh giá phản hồi rất tốt, chúng tôi khuyên quý khách hàng nên tham khảo:
- Wonil – Sanwoo: Van đến từ Hàn quốc
- Toyo – Kitz – Tomoe: Thương hiệu Nhật Bản
- ARV – AUT: Phân khúc Malaysia
13. Van cửa sản xuất tại Việt Nam
Van cửa Minh Hoà ngày càng khẳng định được thương hiệu và vị thế của mình tại thị trường van Việt Nam và quốc tế. Van được đúc từ đồng nên còn được gọi là van cửa đồng Minh Hoà.

14. Giá van cổng
Giá van cửa không cố định mà liên tục thay đổi phụ thuộc vào nhiều sự biến đổi giá của các yếu tố như: Giá vật liệu, giá vận chuyển, tỷ giá ngoại tệ của nước xuất khẩu và Việt Nam đồng, thời điểm nhập kho tại Việt Nam và số lượng nhập hàng nhập, cũng như chất lượng của van

15. Kho van cổng ở đâu
Phần lớn van cửa được các nhà phân phối stock tại Hà Nội và Hồ Chí Minh. Công ty chúng tôi là một trong những nhà cung cấp có kho tại Bắc (HN), Trung (Đà Nẵng), Nam (HCM) với nhiều chủng loại khác nhau, nhiều kích cỡ

16. Hướng dẫn chọn van cổng
Để có thể chọn được đúng loại van cửa đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật và phù hợp với nhu cầu về chất lượng, thì người sử dụng cần lưu ý các bước được liệt kê phía dưới

16.1 Chọn đúng chủng loại
Người sử dụng cần phải biết là chức năng và cách hoạt động của loại van đó và hãy chắc chắn rằng van cổng là chủng loại van đang cần lựa chọn và lựa chọn loại van phù hợp

16.2 Kiểu kết nối và tiêu chuẩn
Đảm bảo van cổng cần mua có kiểu kết nối và tiêu chuẩn kết nối phù hợp với vị trí lắp đặt với ống hoặc thiết bị, theo các kiểu và tiêu chuẩn dưới đây
- Nối bằng ren: Ren PT, ren NPT hay tiêu chuẩn ren khác
- Kết nối bằng mặt bích: Tiêu chuẩn mặt bích (JIS, BS, ANSI, DIN,…) là gì và áp lực cho mặt bích đó
- Nối hàn: Có ảnh hưởng tới van và phụ kiện nối khi thực hiện hàn không?
- Dán keo: Kết nối có phù hợp với áp lực và lưu chất không

16.3 Xác định lưu chất chảy qua van
Mua van cửa có vật liệu phù hợp với lưu chất giúp tuổi thọ van cổng và đảm bảo van hoạt động an toàn, dưới đây là các gợi ý dựa trên kiến thức kỹ thuật nền tảng và kinh nghiệm cung cấp của các kỹ sư van
- Vật liệu cho van nước: Nhựa, đồng, inox, gang
- Vật liệu cho van hơi: Inox, thép, gang
- Vật liệu cho van hóa chất: Inox, nhựa

16.4 Xác định áp lực dòng lưu chất
Hãy đảm bảo rằng áp lực giới hạn của van cổng cần lắp cao hơn áp lực của dòng lưu chất trên đường ống. Và dưới đây là các áp lực phổ biến
- PN10 = 10bar ~ 10Kgf/cm²
- PN16 = 16bar ~ 16Kgf/cm²
- PN25 = 25bar
- PN40 = 40bar

16.5 Chọn cách vận hành van cổng
Nên chọn cách vận hành van cửa phù hợp với kích cỡ, áp suất đường ống và vị trí lắp đặt van. Dưới đây là các gợi ý cơ bản
- Tay vặn: DN8 ~ DN25
- Tay quay: DN15 ~ DN100
- Điều khiển bằng điện: DN200 trở lên hoặc nơi cần tự động
- Điều khiển bằng khí nén: Phù hợp với van cổng dao

17. Chứng từ khi mua van cửa
Các chứng từ mua bán cơ bản: Biên bản giao hàng, phiếu bảo hành và hóa đơn giá trị gia tăng. Và có thể yêu cầu thêm giấy tờ sau
- Van sản xuất trong nước: Chứng nhận chất lượng
- Van nhập khẩu: CO, CQ và PL

18. Bảo hành van cổng
Van cửa thường được bảo hành 12 tháng và có thể thỏa thuận với nhà phân phối để nâng thời gian bảo hành lên 18 hoặc 24 tháng

19. Tư vấn van cổng
Bạn có thể liên lạc với các nhà phân phối để hỏi thêm về các kiến thức liên quan đến van cửa, tham gia các hội nhóm kỹ thuật van nói chung để có thêm kiến thức hoặc tham khảo các bài viết chia sẻ liên quan đến van cổng

Quá trình lắp đặt van cổng chúng ta vẫn cần có những chú ý những lưu ý chung và hướng dẫn lắp đặt riêng cho loại van này của từng nhà sản xuất. Cẩn trọng trong lắp đặt giúp cho van cửa đảm bảo được các yêu cầu kỹ thuật và phát huy hiệu quả khai thác.
20. Vận chuyển van cửa
Van cửa thường có kích thước lớn và trọng lượng nặng do phần đa được đúc từ kim loại, do vậy việc vận chuyển van được công ty chúng tôi sử dụng xe chuyên chở valve hoặc sử dụng các đơn vị vận chuyển toàn quốc, đảm bảo giao van an toàn và nhanh chóng
