“Pipe reducer“, “pipe reducer coupling” hay “pipe reducer fitting” cả 3 cách gọi khác nhau này cùng chỉ về 1 loại phụ kiện ống, với cùng 1 mục đích là kết nối ống có đường kính khác nhau. Hãy tìm hiểu chuyên sâu về dòng pipe fitting này
1. Pipe reducer là gì?
Pipe Reducer là một loại phụ kiện đường ống được sử dụng để kết nối hai đoạn ống có đường kính khác nhau. Ví dụ: Sử dụng để nối ống có đường kính ngoài từ ống 60mm với ống 40mm.

Mục đích chính của pipe reducer là:
• Giảm kích thước đường ống để tăng vận tốc dòng chảy hoặc tăng áp suất.
• Mở rộng kích thước đường ống để giảm vận tốc dòng chảy.
• Chuyển đổi giữa các tiêu chuẩn ống khác nhau trong cùng một hệ thống.
2. Các tên gọi khác của pipe reducer
Tùy vào vùng miền hoặc thói quen kỹ thuật, pipe reducer còn được gọi bằng các tên dưới đây với cùng 1 mục đích như đã giải thích ở trên
• Pipe Reducing: Thuật ngữ chỉ hành động thu hẹp hoặc chính là phụ kiện thu.
• Pipe Reducer Fitting: Tên gọi đầy đủ trong các catalogue kỹ thuật.
• Pipe Reducer Coupling: Thường dùng để chỉ các loại bầu giảm có dạng khớp nối nhanh hoặc nối ren/dán keo).

Tại Việt Nam pipe reducer được gọi với 3 tên gọi khác nhau
• Côn thu hoặc nối giảm: Với ý nghĩa là phụ kiện kết nối phổ biến
• Bầu giảm: Tên gọi phổ biến nhất khi muốn mua côn thu lệch tâm vì có hình dáng giống người mang bầu
3. Pipe reducer fitting type
Đây là phần quan trọng nhất vì việc chọn sai loại có thể dẫn đến hiện tượng túi khí (air pockets) hoặc đọng chất lỏng trong đường ống
3.1 Concentric reducer
Đây là dòng pipe reducer thông thường – thông dụng, với tên gọi đầy đủ là côn thu đồng tâm bởi, nếu cắt phụ kiện bằng nhiều mặt cắt ngang khác nhau thì tâm của tất cả các đường tròn mặt cắt đó đều nằm trên cùng một đường thẳng.

• Ưu điểm: Giữ cho dòng chảy ổn định, ít gây nhiễu loạn áp suất.
• Nhược điểm: Đường ống sẽ bị đọng nước nếu nằm ngang (song song với mặt đất)
• Ứng dụng: Chủ yếu dùng cho các đường ống đứng (Vertical lines).
3.2 Eccentric reducer
Loại này có một cạnh phẳng và một cạnh nghiêng. Khi nối 2 đầu của pipe reducer này với ống thì đường tâm của đầu lớn và đầu nhỏ không nằm trên cùng một trục, tức lệch nhau và tên gọi tiếng Việt là côn thu lệch tâm

• Đặc điểm: Khi lắp ngang, người ta sử dụng loại pipe reducer này cho các mục đích khác nhau
» Cạnh phẳng nếu được đặt ở phía trên (Flat on Top) để tránh đọng khí.
» Cạnh phẳng nếu được đặt ở phía dưới (Flat on Bottom) để giúp thoát chất lỏng hoàn toàn.
• Ứng dụng: Cực kỳ quan trọng ở đầu vào của máy bơm (pump suction) để ngăn chặn hiện tượng xâm thực (cavitation) do túi khí gây ra.
4. Pipe reducing material
Vật liệu của côn thu phải tương thích với vật liệu của đường ống để đảm bảo việc kết nối (hàn/dán) đạt hiệu quả cao nhất.
4.1 Stainless steel pipe reducer
Các pipe reducer này thường có vật liệu đồng nhất với vật liệu ống inox và có thể là các loại inox dưới đây với các mác khác nhau theo từng tiêu chuẩn
• Inox 304
• Inox 304L
• Inox 316
• Inox 316L

Với ống inox dùng cho hệ thống vi sinh (thực phẩm, sữa, dược phẩm) hoặc môi trường hóa chất ăn mòn, đó là inox vi sinh và các pipe reducing này cũng có bề mặt thường được đánh bóng (Mirror/Satin) tương ứng với tiêu chuẩn của ống vi sinh.
4.2 Carbon steel pipe reducer
Làm từ thép đen hoặc mạ kẽm (thông dụng là tiêu chuẩn ASTM A234 WPB). Chủ yếu kết nối các ống trong hệ thống PCCC, đường ống hơi (Steam), xăng dầu và các nhà máy công nghiệp nặng.

4.3 Plastic pipe reducer coupling
Với các pipe reducer coupling dùng cho nhựa thì rất đa dạng và phong phú theo từng loại vật liệu ống nhựa, gồm
• Côn thu cho ống nhựa PVC
• Nối giảm làm từ vật liệu nhựa uPVC
• Pipe reducing cho ống HDPE
• Pipe reducer cho ống cPVC
• Côn thu cho ống nhựa PPR

Dòng reducer này phổ biến trong dân dụng, xử lý nước thải và tưới tiêu.
5. Pipe reducer coupling connection type
Cách thức kết nối quyết định độ bền và khả năng chịu áp của vị trí giảm cấp.
5.1 Weld pipe reducer
Đây là chủng loại pipe reducing khá phổ biến với ống kim loại, với 2 cách hàn khác nhau
• Butt weld pipe reducer tức dòng hàn đối đầu: Phổ biến nhất cho thép và inox, 2 đầu của pipe reducer được vát cạnh để hàn trực tiếp vào ống.
• Socket weld pipe reducer tức là dòng hàn lồng: Ống được đút vào trong bầu giảm rồi hàn viền, chuyên dùng cho dòng cao áp và đặc biệt là các đường ống thủy lực

5.2 Threaded pipe reducing
Loại pipe reducer này sử dụng ren trong hoặc ren ngoài (thường là ren trong). Với các đặc điểm:
• Phù hợp cho các hệ thống áp suất thấp
• Dễ tháo rời để bảo trì hoặc thay thế thiết bị. Ví dụ: Lắp cho đồng hồ đo, lắp với van
• Nhược điểm: Dễ bị rò rỉ và không chịu được áp cao

5.3 Glue (Cement) pipe reducer coupling
Kiểu kết nối này đặc trưng với 2 dòng vật liệu chính là PVC và uPVC.
• Sử dụng keo dán chuyên dụng làm tan chảy bề mặt nhựa để tạo ra mối liên kết phân tử cực kỳ chắc chắn.
• Đây là cách kết nối nhanh nhất và rẻ nhất cho các hệ thống nước cấp trong dân dụng và nước thải
