Phao điện không tự ngắt

Phao điện không tự ngắt không còn là sự cố xa lạ trong các hệ thống bơm nước tự động, đặc biệt tại bể chứa nước sinh hoạt, bể ngầm hoặc các công trình vận hành liên tục. Dưới đây là những lỗi thường gặp khiến phao điện không tự ngắt, bao gồm các vấn đề về cơ học, lắp đặt, nguồn điện, tiếp điểm và bộ phận làm kín bên trong phao.

1. Tại sao phao điện không tự ngắt

Trong thực tế sử dụng, tình trạng phao điện không tự ngắt không phải là hiếm gặp, đặc biệt ở các bể chứa nước sinh hoạt, bể ngầm hoặc hệ thống bơm tự động. Khi  van phao điện không tự ngắt, máy bơm có thể hoạt động liên tục, gây tràn nước, lãng phí điện năng và tiềm ẩn nguy cơ hư hỏng thiết bị

ANH

2. Phao điện không tự ngắt do kẹt cơ học

Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến phao điện không tự ngắt là do kẹt cơ học trong quá trình hoạt động.

• Đối với các loại phao điện sau thời gian dài sử dụng, phao có thể bị bám cặn bẩn, rong rêu hoặc bùn đất, đặc biệt trong bể ngầm và bể chứa nước không được vệ sinh định kỳ.
• Khi đó, phao không thể nổi lên hoặc hạ xuống đúng theo mực nước thực tế, dẫn đến việc công tắc bên trong không được kích hoạt để ngắt điện cho bơm

ANH

Hướng giải quyết: Cần kiểm tra và vệ sinh phao định kỳ, loại bỏ cặn bẩn và vật cản xung quanh khu vực lắp đặt. Trong môi trường nước bẩn hoặc có nhiều tạp chất, nên sử dụng phao điện chuyên dụng hoặc cân nhắc thay thế bằng van phao cơ hoặc van phao thông minh để giảm nguy cơ kẹt và tăng độ ổn định khi vận hành.

3. Phao điện không tự ngắt do lắp sai vị trí

Một nguyên nhân khác khiến phao điện không tự ngắt là do lắp đặt không đúng vị trí hoặc không đúng kỹ thuật ngay từ ban đầu.

• Phao được treo quá sát thành bể, đáy bể hoặc vướng vào ống dẫn, dây điện, khiến phao không thể di chuyển tự do theo mực nước
• Chiều dài dây phao không phù hợp hoặc lắp sai hướng hoạt động, làm phao không đạt được góc nghiêng cần thiết để kích hoạt công tắc bên trong

ANH

Cách khắc phục: Cần kiểm tra lại vị trí lắp đặt phao, đảm bảo phao có đủ không gian để nổi và hạ xuống tự do. Điều chỉnh chiều dài dây phao phù hợp với mực nước đóng/ngắt mong muốn và tránh các vật cản xung quanh khu vực hoạt động của phao.

4. Phao điện không tự ngắt do nguồn điện không ổn định

Nguồn điện cấp cho hệ thống cũng là yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng đóng/ngắt của phao. Trong nhiều trường hợp, phao điện không tự ngắt không phải do phao hỏng mà do nguồn điện cấp không đảm bảo.

• Điện áp quá thấp, quá cao hoặc chập chờn khiến tiếp điểm trong phao hoạt động không chính xác
• Hệ thống điện không có thiết bị bảo vệ hoặc đấu nối tạm bợ, dễ gây sai lệch tín hiệu đóng/ngắt
• Việc sử dụng sai điện áp định mức (ví dụ dùng phao điện 24V cho nguồn điện áp 220V hoặc ngược lại) dễ dẫn đến hỏng tiếp điểm và mất chức năng tự ngắt

ANH

Biện pháp xử lý: Nên kiểm tra và ổn định nguồn điện cấp cho phao và máy bơm. Trường hợp điện lưới không ổn định, cần lắp thêm thiết bị bảo vệ như aptomat, relay hoặc ổn áp để đảm bảo phao hoạt động chính xác và an toàn.

5. Phao điện không tự ngắt do hỏng tiếp điểm

Sau thời gian dài sử dụng, các bộ phận bên trong phao, đặc biệt là tiếp điểm điện, có thể bị xuống cấp. Đây là nguyên nhân thường gặp khiến phao điện không tự ngắt dù hình thức bên ngoài vẫn còn nguyên vẹn

• Tiếp điểm bị mòn, cháy, oxy hóa hoặc dính tiếp điểm do đóng/ngắt nhiều lần
• Công tắc bên trong không còn phản hồi chính xác theo chuyển động của phao

ANH

Giải pháp phù hợp: Với các trường hợp tiếp điểm đã hư hỏng, giải pháp hiệu quả và an toàn nhất là thay thế phao điện mới. Không nên cố sửa chữa tiếp điểm bên trong nếu không có chuyên môn, nhằm tránh nguy cơ chập điện và mất an toàn khi vận hành

6. Phao điện không tự ngắt do hỏng gioăng

Trong một số trường hợp, phao điện không tự ngắt bắt nguồn từ việc gioăng làm kín bên trong phao bị hư hỏng sau thời gian dài sử dụng. Gioăng có nhiệm vụ ngăn nước xâm nhập vào khoang chứa công tắc điện, nếu mất khả năng làm kín sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động đóng/ngắt của phao.

• Gioăng cao su thông dụng như nhựa EPDM hoặc NBR có thể bị chai cứng, lão hóa theo thời gian, đặc biệt khi làm việc liên tục trong môi trường nước
• Với các dòng phao sử dụng gioăng PTFE, dù độ bền cao và chịu hóa chất tốt, nhưng nếu lắp đặt không chuẩn hoặc chịu rung động kéo dài vẫn có thể làm giảm độ kín
• Khi nước thấm vào bên trong, tiếp điểm điện dễ bị ẩm, oxy hóa, khiến phao hoạt động chập chờn và dần dẫn đến tình trạng không tự ngắt

ANH

Biện pháp xử lý: Nên kiểm tra định kỳ tình trạng làm kín của gioăng, đặc biệt ở các mối ghép. Khi phát hiện dấu hiệu rò nước hoặc phao hoạt động không ổn định, cần thay thế gioăng phù hợp hoặc cân nhắc đổi sang phao mới để đảm bảo an toàn và độ bền cho hệ thống

7. Kết luận

Trên đây là những lỗi thường gặp khiến phao điện không tự ngắt trong quá trình sử dụng, bao gồm cả các yếu tố liên quan đến cơ học, điện áp, lắp đặt và sự xuống cấp của linh kiện bên trong. Mỗi lỗi tuy nhỏ nhưng nếu kéo dài đều có thể làm hệ thống bơm hoạt động sai chu trình, gây tràn nước, tốn điện và giảm tuổi thọ thiết bị. Vì vậy, việc kiểm tra phao điện định kỳ, lắp đặt đúng kỹ thuật và sử dụng đúng ngay từ đầu là rất cần thiết