Loose flange là gì

Loose flange là gì luôn là câu hỏi khiến nhiều thợ cơ khí mới vào nghề, kỹ sư trẻ hoặc nhân viên mua hàng lúng túng khi lần đầu nhìn thấy trong bản vẽ kỹ thuật. Đừng lo lắng, bài viết này sẽ giải thích nghĩa đen từ cụm từ tiếng Anh đến bản chất kỹ thuật một cách dân dã, trực quan nhất. Chỉ cần dành ra 3 phút theo dõi, bạn chắc chắn sẽ hiểu rõ, hiểu sâu về loại mặt bích lỏng này.

1. Loose flange là gì

Để hiểu rõ loose flange là gì, trước hết chúng ta không nên nuốt nguyên cả cụm từ chuyên ngành khô khan này. Hãy bẻ đôi nó ra, dịch nghĩa đen từng từ một theo kiểu bình dân học vụ, bạn sẽ thấy nó cực kỳ dễ ngấm.

• “Loose”: Trong tiếng Anh thông dụng, “loose” (tính từ) có nghĩa là lỏng lẻo, không chặt, có thể xê dịch hoặc quay tự do được, trái ngược hoàn toàn với từ “tight” (chặt chẽ, cố định).
• “Flange”: Đây là từ chuyên ngành mà dân kỹ thuật hay gọi là mặt bích. Cấu tạo của nó là một miếng kim loại hoặc nhựa hình tròn (đôi khi là hình vuông), trên đó có khoan các lỗ để xỏ bu lông vào, mục đích là để kết nối các đoạn ống, van hoặc phụ kiện lại với nhau.

VIMI

Từ đó hiểu ra “Loose Flange”: Khi ghép hai từ này lại, chúng ta có từ mặt bích lỏng. Đúng như cái tên của nó, đây là loại mặt bích không bám chặt hay hàn chết vào thân ống. Nó có thể xoay tròn xung quanh đường ống một cách tự do trước khi được siết chặt bằng bu lông.

2. Loose flange with stub end là gì

Khi đi mua hàng hoặc đọc bản vẽ kỹ thuật, bạn sẽ rất hiếm khi thấy người ta dùng một mình cái mặt bích lỏng. Để nó có tác dụng chặn và nối ống, nó luôn phải đi kèm với một bộ phận nữa, gọi là stub end. Vậy loose flange with stub end là gì?

• Stub end (hay còn gọi là cổ bích, đầu lót bích) là một đoạn ống ngắn, có 2 đầu với đặc điểm khác nhau
  • Một đầu có vành loe ra (như hình cái vành mũ) để làm điểm chặn
  • Đầu còn lại để hàn thẳng vào đường ống chính.
• Khi lắp ráp, người ta sẽ bắt buộc làm theo thứ tự bắt buộc dưới đây
  • Xỏ cái loose flange (mặt bích lỏng) vào đoạn ống trước,
  • Sau đó mới hàn cố định cái stub end vào đầu ống.

VIMI

• Cái vành loe của stub end đóng vai trò như một cái gờ chặn,
• Giữ không cho mặt bích lỏng rơi ra ngoài.
• Khi siết bu lông, mặt bích lỏng sẽ ép chặt vào vành của stub end, giúp mối nối kín khít tuyệt đối mà bản thân mặt bích không cần hàn vào ống.

Ưu điểm lớn nhất của bộ đôi này là giúp bạn dễ dàng xoay mặt bích để căn chỉnh các lỗ bu lông cho thẳng hàng với van hoặc ống đối diện, cực kỳ tiện lợi khi thi công ở những vị trí chật hẹp hoặc trên cao.

3. Loose flange material

Vật liệu tạo nên mặt bích lỏng rất đa dạng để phù hợp với từng môi trường lưu chất (nước, hóa chất, hơi nóng) và áp suất khác nhau. Dưới đây là hai nhóm vật liệu phổ biến nhất mà bạn sẽ thường xuyên bắt gặp trên thị trường.

3.1 Loose flange HDPE

Mặt bích lỏng làm bằng chất liệu nhựa HDPE (high-density polyethylene) là sản phẩm chuyên dụng cho các hệ thống cấp thoát nước thông thường hoặc hệ thống ống nhựa.

• Trọng lượng rất nhẹ, giúp thợ thi công dễ dàng vận chuyển và lắp đặt trên công trường.
• Có khả năng chống ăn mòn hóa học tốt, không bị rỉ sét khi chôn dưới lòng đất hoặc tiếp xúc với nước thải.
• Thường được dùng đi kèm với đầu lót bích bằng nhựa (HDPE stub end) thông qua phương pháp hàn nhiệt.

3.2 Loose flange steel

Đối với các hệ thống yêu cầu khả năng chịu áp lực lớn hoặc nhiệt độ cao, loose flange bằng thép (steel) hoặc inox (stainless steel) là sự lựa chọn bắt buộc.

• Độ bền cơ học cực cao, chịu được va đập và áp suất làm việc lớn của hệ thống đường ống công nghiệp.
• Giúp tiết kiệm chi phí: Trong nhiều trường hợp ống chính là inox đắt tiền, người ta
  • Chỉ cần dùng stub end bằng inox
  • Còn mặt bích lỏng bên ngoài có thể dùng bằng thép cacbon để giảm chi phí vật tư mà vẫn đảm bảo chất lượng.
• Thường được mạ kẽm nhúng nóng hoặc mạ kẽm điện phân để chống rỉ sét từ môi trường bên ngoài.

VIMI

4. Loose flange type

Trong tiêu chuẩn kỹ thuật quốc tế (như các tiêu chuẩn ANSI, JIS, DIN), tùy thuộc vào cách thiết kế và cách kết nối với ống mà mặt bích lỏng được chia thành các kiểu (type) cụ thể. Việc phân loại này giúp kỹ sư và người mua hàng chọn đúng chủng loại cho bản vẽ.

• Kiểu Lap Joint Flange (Mặt bích khớp nối chồng): Đây là kiểu phổ biến nhất
  • Đi kèm với một stub end như đã giải thích ở phần trên.
  • Mặt bích này có một góc lượn tròn ở lỗ trong để khớp với góc bo của stub end.
• Kiểu Slip-on Flange dùng làm bích lỏng: Đôi khi người ta dùng cách hoán đổi công năng của mặt bích rỗng (slip-on), theo cách:
  • Một mặt bích hàn trượt
  • Kết hợp với một vòng đệm chặn (retaining ring) được hàn vào ống để làm thành một kết cấu bích lỏng.
• Kiểu phân loại theo tiêu chuẩn áp lực: Tùy vào độ dày và khả năng chịu lực, các kiểu mặt bích lỏng còn được định danh theo các cấp áp lực như
  • Class 150, class 300 (đối với tiêu chuẩn mặt bích ANSI), hoặc
  • 10K, 16K (đối với tiêu chuẩn mặt bích JIS), hoặc
  • PN10, PN16 (đối với tiêu chuẩn mặt bích BS)

VIMI

Mặt bích cấp áp lực càng cao thì càng dày và nặng.